چنانچه همانند آن در قصاص ممكن باشد قصاص ثابت مىشود و گرنه ، نه . و او حق قصاص دارد و لو اينكه آن را بچسباند .
مسأله 20 - اگر گوش او را قطع كند پس شنوايى او را از بين ببرد اينها دو جنايت مىباشد . و اگر گوش خشكشدهء فلج را قطع كند ، در قصاص اشكال است ، بلكه ثبوت ثلث ديه بعيد نيست .
مسأله 21 - قصاص در چشم ثابت است و با مساوى بودن محل ، قصاص مىگيرد ؛ پس چشم راست به چپ و همچنين برعكس در آورده نمىشود . و اگر جانى ، اعور ( يك چشم ) باشد از او قصاص گرفته مىشود اگر چه كور شود ؛ زيرا حق او را كور كرده است . و چيزى به او رد نمىشود و لو اينكه ديهء آن ديهء نفس باشد - در صورتى كه در خلقت يا به آفتى از خداى متعال ، اعور شده باشد - و بين اينكه از خلقت يا با جنايت يا با آفت يا با قصاص اعور شده باشد ، فرق نمىكند . و اگر اعورى ، چشم سالم اعورى را دربياورد از او قصاص گرفته مىشود .
مسأله 22 - اگر صاحب دو چشم ، چشم اعور را دربياورد براى آن يك چشم قصاص گرفته مىشود ؛ پس آيا براى او علاوه بر آن ، رد نصف ديه است ؟ بعضى گفتهاند : نه ، ولى اقوى ثبوت آن است . و ظاهر آن است كه مجنى عليه بين گرفتن ديهء كامل و بين قصاص گرفتن و گرفتن نصف ديه مخير است ، همانطور كه ظاهر آن است كه اين حكم در جايى ثابت است كه چشم اعور ديهء كامل داشته باشد مانند اينكه به طور خلقت يا به آفت از خدا باشد ، نه در غير آن ، مثل جايى كه چشم او از جهت قصاص درآورده شده باشد .
مسأله 23 - اگر چشم كورى را كه به حالت خود قائم است دربياورد از او قصاص نمىشود . و ثلث ديه بر او مىباشد .
مسأله 24 - اگر نور چشم او را از بين ببرد - نه حدقه را - به همانند آن با وسيلهاى كه از بين بردن نور چشم با بقاى حدقه ممكن باشد ، قصاص مىشود ؛ پس به پزشكان حاذق رجوع مىشود تا آنچه را كه ذكر شد انجام دهند . و در طريقهء آن گفته شده كه پنبهء مرطوبى روى پلكهاى او انداخته مىشود ، سپس آينه گرم مىشود و مقابل خورشيد قرار داده
تحرير الوسيله ( فارسى ) — صفحة 580
مساهمون: السيد الخميني
ص٥٨٠