تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الوسيله ( فارسى ) — صفحة 537

مساهمون:

ص٥٣٧
سزاوار است كه در وقت ملاقاتشان بگويد : السلام على من اتبع الهدى . و مستحب است كه آن‌ها را به تنگ‌ترين راه‌ها مضطر نمايد .

احكام ساختمان‌ها

مسأله 1 - اهل كتاب و كسى كه در حكم آن‌ها است ، جايز نيست كه معابدى مانند بيعه‌ها و كنيسه‌ها و صومعه‌ها و آتشكده‌ها و غير آن‌ها را در بلاد اسلام ، احداث نمايند ؛ و اگر آن‌ها را احداث نمودند بر والى مسلمين واجب است كه آن‌ها را از بين ببرد . مسأله 2 - در آنچه كه ذكر شد - از عدم جواز احداث معابد و وجوب از بين بردن آن‌ها - فرقى نيست بين اينكه شهر از آن شهرهايى باشد كه مسلمانان آن را احداث كرده باشند مانند بصره و كوفه و بغداد و تهران و مجموعه‌اى از شهرهاى ايران از آن‌هايى كه مسلمانان آن‌ها را شهر نمودند ، يا مسلمان‌ها به قهر آن‌ها را فتح نموده‌اند مانند شهرهاى زيادى از ايران و تركيه و عراق و غير آن‌ها ، يا مسلمان‌ها آن‌ها را به صلح گرفته‌اند بر اين مبنا كه زمين مال مسلمين باشد ؛ پس در همهء اين‌ها واجب است كه آنچه را كه احداث نموده‌اند ، ازاله شود و ابقاى آن‌ها حرام است ، همانطور كه احداث آن‌ها حرام است . و بر والىها - و لو اينكه ظالم باشند - واجب است كه از احداث آن‌ها جلوگيرى نمايند و آنچه را كه احداث كرده‌اند از بين ببرند ؛ مخصوصاً با آنچه كه ما مىبينيم از مفاسد بزرگ دينى و سياسى و خطر بزرگى كه براى جوانان مسلمانان و بلاد مسلمين هست . مسأله 3 - اگر زمينى با صلح فتح شود بر اين مبنا كه زمين مال يكى از اهل ذمّه باشد و بر آن‌ها شرط نشود كه احداث معابد نكنند براى آن‌ها جايز است كه در آن ، احداث معابد نمايند و اگر خراب شوند براى آن‌ها جايز است كه آن‌ها را تعمير و تجديد نمايند . و معابدى كه آن‌ها قبل از فتح مسلمين داشتند و مسلمان‌ها آن‌ها را خراب نكرده بودند برقرار گذاردن ايشان بر آن معابد - با تأمل و اشكالى كه دارد - جايز است . مسأله 4 - هر ساختمانى را كه ذمّى تجديد و احداث مىكند جايز نيست كه آن را بر مسلمانانى كه همسايهء او هستند بالاتر قرار دهد و آيا مساوات آن جايز است ؟ در آن تأمل است اگر چه بعيد نيست . و اگر از مسلمان ساختمانى را كه مرتفع است با ارتفاع و