( 46 - 120 ) دفترى به ما رسيده در پنج گفتار ترجمهء قسطا بن لوقا ( ابن نديم 314 - قفطى 257 ) به نام « كتاب ما يرضاه الفلاسفة من الآراء الطبيعية » كه مقدسى آن را داشته و در البدء و التاريخ ( فهرست نامها ) از آن بهره برده است ( تذكرة النوادر 139 ) شهرستانى از آن بهره برده و سرگذشت و انديشهء او را هم آورده است ( 2 : 317 ) بدوى در ديباچهء همين الآراء الطبيعية ( ص 4 و 2 - 33 ) دربارهء آن سخن داشته و آنچه در البدء و التاريخ ( 1 : 135 و . . . ) و نگارشهاى ديگر در آن يافته نشان داده است . در عيون الانباء ( 1 : 42 ) نيز بندى از آن هست .
همچنين در الحاصل جابر و ما بعد الطبيعة رازى و الملل شهرستانى و آراء و ديانات نوبختى .
گاترى در آغاز تاريخ فلسفهء خود مىنويسد كه پلوتارخوس را « استروماتئيس » ( جنگ » است كه اوسبيوس آن را در نگارش خويش گذارده است . آراء طبيعيه او را دروغين ( منحول « 138 » ) دانسته و گفتهاند كه آن در نگارش پلوتارخوس خرونئوس « 139 » گنجانده شده و از خود پلوتارخوس نيست .
به نوشته ديلز « 140 » نگارندهء آن آئتيوس « 141 » است . همين را بدوى از روى يك نسخهء دمشق در 1954 و دايبر « 142 » با گزارش و ترجمهء آلمانى از روى سه نسخه در 1968 چاپ كردهاند . ( مجلة تاريخ العلوم 5 : 91 و 107 ) .
آن را به لاتينى پسنديدههاى فلسفى خوانده و گفتهاند كه در سدهء دوم نگارش يافته و به سريانى در آمده و در سدهء هشتم به عربى در دسترس بوده است ( سزگين 6 : 18 ) .
هامش
( 138 ) -Psodo( 139 ) -Chroneus( 140 ) -Diels( 141 ) -Aetius( 142 ) -Daiber.