اين هر دو راوى مىكويند ، كه :
« عمر بن الخطّاب ، أبو موسىء اشعرى را بر مسلمانان امير كردانيد ، و بناحيت اهواز فرستاد ، كه از جملهء مواضع بصره است « 1 » .
پس ابو موسى بكورهء اهواز روانه شد ، و سوق اهواز « 2 » را فتح كرد به صلح ، و مهاجر [ بن ] زياد بن انس بن ديّان حارثى را فرمود تا حصار [ نهر تيرى ] « 3 » را تدبير كند ، و فتح نمايد .
اهل آن را محاصره كرد ، پس روزى مهاجر [ بن ] زياد از خيمه بيرون آمد ، - و او به روزه بود - ، و خواست كه از برآىء خود به خود چيزى بخرد « 4 » .
ابو موسى اشعرى چون اين بشنيد « 5 » ، بفرمود : تا منادى كردند ، كه هيچ روزهدارى از منازل و مقام خود بيرون نيايد ؛ و بر مقدّمه مهاجر [ برادر ] « 6 » ربيع بود ، كمان برد كه اين عمل براذرش است . پس مهاجر شربتى آب بياشاميد ، و روزهء خود را باطل كردانيد ، و به حكم ( من
هامش
( 1 ) . لشكركشى و فتح خوزستان توسط لشكر اسلام در سال 17 هجرى رخ داده است .
( 2 ) . سوق اهواز : اهواز نام كهن سرزمين خوزستان است كه مركز آن شهر ( سوق الاهواز ) بوده است كه بر زمين همين شهر اهواز كنونى يا در همين محدوده قرار داشته است . ( نگاه كنيد به :
معجم البلدان : 1 / 284 )
( 3 ) . در نسخهء اصل و ديگر نسخهها : ( حصار تير ) ضبط شده است ، و صحيح آن نهر تيرى است ، به گفته ياقوت در ( معجم البلدان : 5 / 319 ) نهر تيرى ( به كسر تاء ) نام يكى از شهرهاى حومه اهواز بوده است ، كه نهر آن را اردشير اصغر بن بابك حفر نمود ، و آن را به تيرى از فرزندان گودرز بخشيد از اين رو به نام او شهرت يافت .
( 4 ) . بخرد : خوردن .
( 5 ) . ابن اعثم كوفى در كتاب ( الفتوح : 1 / 269 ) آورده است كه : الربيع بن زياد برادر مهاجر بن زياد به أبو موسى خبر داد كه برادرش امروز روزه است ، و تشنگى بر او چيره شده كه قدرت جنگيدن با دشمن را از او گرفته ، اگر او را گويى روزه خود بشكند . أبو موسى چون اين بشنيد منادى را گفت در لشكرگاه ندا كند كه سربازان روزه خود را بشكنند .
( 6 ) . افزوده از كتاب الفتوح ابن اعثم : 1 / 269 .