آنزمان كه ابو بكر وفات يافت ، أيضا او والى و حاكم بود . و بوقت وفات عمر و عثمان همچنين . و در آن زمان كه امير المؤمنين علىّ را عليه السّلم خليفه كردند ، أيضا او والى بود .
و رسول نه علم از برآىء او بسته است . و أبو بكر و عمر و عثمان ايضا نه علم از برآىء او بستهاند . و امير المؤمنين على عليه السّلم او را بر همهء عرب حاكم كردانيد .
و چهار زن قريشيّه به عقد شرعى در حبالهء خود آورد ، و از آن جمله امّ كلثوم دختر أبى الفضل عباس بن عبد المطلب « 1 » بود .
و در خبرست ، كه :
« امّ كلثوم زن امام حسن بن على عليهما السّلم بوده ، و امام او را طلاق داد . پس از آن عمران بن طلحهء بن عبيد اللّه بن عثمان التيّمى « 2 » او را بخواست » .
حقّ سبحانه و تعالى بر دست ابو موسىء اشعرى ، از بلاد مشركان :
از فارس « 3 » : توّج « 4 » و أرّجان « 5 » فتح كرد ، بعد از آن تمامتىء اصفهان ، و تمامتىء
هامش
( 1 ) . عباس بن عبد المطّلب ، عموى پيامبر صلّى اللّه عليه و إله .
( 2 ) . عمران فرزند طلحه بن عبيد اللّه ( كه يكى از سردمداران جنگ جمل بود ، و در همين جنگ به هلاكت رسيد ) يكى از تابعين شمرده مىشود ، كه اهل سنت او را توثيق كردهاند . « سير أعلام النبلاء : 4 / 370 » .
( 3 ) . مقصود بلاد فارس يا سرزمين ايران است .
( 4 ) . توج : ( به فتح اول و تشديد مفتوح واو و فتح جيم ) كه ( توّز ) نيز ضبط شده است ، يكى از شهرهاى استان فارس كنونى ، كه در نزديكى شهر كازرون قرار داشته است ، و ياقوت در « معجم البلدان 2 / 56 » به تفصيل درباره آن و موقعيت جغرافيايى آن سخن گفته است . او مىگويد اين شهر در 32 فرسنگى شيراز بوده ، و شهرى است كوچك ، ليكن نام آن بلند و مشهور است ، و در آن كارگاههاى بافت لباسهاى كتانى بوده ، كه در آن دوران از شهرت فراوانى برخوردار بوده است ، و فتح آن را در سال 18 يا 19 هجرى مىداند ، ليكن در نام سردار فاتح آن روايتهاى متفاوتى را نقل مىكند ، كه در ميان آنان نامى از ابو موسى اشعرى نمىباشد . ليكن طبرى « تاريخ طبرى : 5 / 48 - 74 » ابو موسى را يكى از فرماندهان لشكرهاى قرار داده است ، كه شهرهاى شوش و اهواز و شوشتر و اصطخر تا ساحل خليج فارس را فتح كردند .
( 5 ) . ارّجان : شهرستان بهبهان كنونى .