بسم اللّه الرحمن الرحيم
باب پنجم « در ذكر اخبار عرب اشعرى اسلاميّه « 1 » . و سبب مسلمان شدن بعضى از ايشان . و هجرت « 2 » كردن مهاجران ايشان . و فضيلتهآئى كه در حقّ ايشان مروى « 3 » است . و حكومتها « 4 » و مفاخرهء « 5 » مذكورهء « 6 » ايشان . و ذكر اخبار ايّام جاهليت ايشان ، با ذكر بعضى از قبآئل ايشان ، و واقعها « 7 » و حروب « 8 » و ايام « 9 » و اشعار « 10 » ايشان » .
هامش
( 1 ) . يعنى اخبار اشعريان پس از اسلام ، و ايمان آوردن ايشان .
( 2 ) . هجرت از اصطلاحات اسلامى است ، به معناى هجرت كردن و كوچيدن مسلمانان صدر اسلام از سرزمينهاى كفر به سمت مدينه منوّره .
( 3 ) . مروىّ : روايت و نقل و گزارش شده .
( 4 ) . حكومتها : جمع ( حكومت ) به معناى دعاوى و منازعاتى كه در آنها به نفع اشعريان حكم صادر شده است .
( 5 ) . مفاخرهء : يا فخرفروشى . يكى از سنتها و عادتهاى عرب جاهلى ، فخرفروشى و ادعاى برترى داشتن بر ديگر قبايل بوده است ، از اين رو مجالسى براى مناظرهء و حكميت ميان دو طايفهء ، كه هر كدام ادعاى برترى و شرافت در نسب و جز آن بر ديگرى داشتند برگزار مىگرديد ، و در اين مجالس هر طرف دليل شرافت و برترى خود را بر قاضى عرضه مىكرد ، و او به نفع يكى بر عليه ديگرى حكم صادر مىنمود .
( 6 ) . مذكوره : نقل شده .
( 7 ) . واقعها : جمع ( وقايع ) و ( وقعه ) ، كه مقصود حوادث و جنگهاى آنان است .
( 8 ) . حروب : جمع ( حرب ) ، جنگ .
( 9 ) . ايام : جمع ( يوم ) ، كه مقصود روزهاى تاريخى و سرنوشتسازى است ، كه بر آنان گذشته است .
( 10 ) . اشعار : جمع ( شعر ) .