« ذكر اخبار و روايات كه در باب وجوه اموال صدقات آمده »
يافتم در كتاب أبى بكر صولى « 1 » از ذكر وجوه اموال كه رسم آن چكونه بوده است « 2 » ، كه آن را به بيت المال نقل مىكردهاند « 3 » ، و ذكر أصناف آن ، و آن كسى « 4 » كه برو واجب باشد . من آن را بعد از ذكر وجوه أموال قم ياد مىكنم ، هر چند كه از شرط اين كتاب نيست « 5 » ، زيرا كه در دانستن آن فوايد « 6 » است .
صولى كويد ، كه « 7 » :
« اموال سه صنفند : فىء « 8 » ، و كانى و معدن ، و آنچ از دريا بدر آرند .
و وجوه فىء پنجاند :
از آن جمله : آنچ خداى تعالى روزى مسلمانان كرده است ، از آن چيزى كه بيابند در شهرى كه فتح كرده باشند ، بعد از ساكنشدن حرب « 9 » ، و منتقلشدن سراها و منازل از
هامش
( 1 ) . مقصود از اين كتاب ، ادب الكتاب أبو بكر محمد بن يحيى صولى است ، كه يكى از منابع مصنّف در تدوين تاريخ قم است و در ده مورد از آن روايات تاريخى نقل كرده است ، و به گفته دكتر مدرسى طباطبايى « كتابشناسى آثار مربوط به قم : ص 19 » اين كتاب توسط بهجة الأثرى در سال 1341 ق ، در المطبعة السلفيّه مصر بچاپ رسيده است .
( 2 ) . در نسخهء چاپى : ذكر وجوه اموال آن احوال كه رسم آنچنان بوده است .
( 3 ) . در نسخهء چاپى : كنند .
( 4 ) . در نسخهء چاپى : و آنكسانى .
( 5 ) . زيرا به گفته مصنّف ، شرط تدوين كتاب ، ذكر تاريخ قم و متعلقات آن است ، و گفته صولى ارتباطى با قم ندارد .
( 6 ) . در نسخهء چاپى : فايدهء .
( 7 ) . ادب الكتّاب : ص 198 .
( 8 ) . الفىء : خراج ، غنيمت جنگى .
( 9 ) . ساكنشدن حرب : يعنى پايان جنگ .