پشتههاى نجد را حجاز ، و پس از آن تا حدود عروض را نجد گويند .
5 - منطقه يمن : تمام زمينهاى جنوب غربى عربستان ، كه شامل حضرموت و مهره و شجر مىباشد ، را يمن مىگويند ، و تا به امروز به همين نام مشهور است .
يمن كهن از سه بخش تشكيل مىشده است :
1 - ساحلى كم عرض و حاصلخيز به نام تهامهء يمن
2 - كوههاى موازى ساحل درياى سرخ ، كه ادامه سلسله كوههاى سراة عربستان است
3 - منطقه هضبه به معناى تپه و كوهپايه ، كه به سرزمين نجد و شنزارهاى ربع الخالى مىپيوندد . اين قسمت داراى رودخانهها و دشتهاى وسيع ، كه به بركت بارندگى موسمى سر سبز و داراى كشتزارهاى فراوان بود ، و در قرآن كريم بدان اشاره شده است . از اين رو به نوشته مؤرخين از اواخر هزاره دوم پيش از ميلاد ، تا اوايل قرن ششم ميلادى ، صاحب تمدنها و دولتهاى مقتدرى شدند . بخش شمالى يمن مجاور حجاز را عسير مىنامند ، كه در دوره جاهليت منزلگاه قبيله بجيله بوده ، و افرادى از اين قبيله پس از ظهور اسلام به عربستان و عراق هجرت كردند ، و عهدهدار مناصبى شدند ، از اين رو در حوادث تاريخى صدر اسلام به نام افرادى با پسوند ( بجلى ) برخورد مىكنيم .
از مشهورترين شهرهاى يمن ، مىتوان از زبيد و رمع و صنعاء ، و عدن ، و نجران ياد كرد ، دو شهر نخست كه در منطقه هضبه واقع شده ، از زمانهاى بسيار دور منزلگاه اشعريان بوده است ، به گفته كلبى اين دو شهر در حاشيه دو رودخانه موسمى ، در دو سوى صعيد حنيك و كوهى برپا شده بود ، و در سرزمينهاى دور تر اين منطقه قبايل أزد و عكّ و جز آنان ساكن بودند .
قبيله أشعر يا بنى الأشعر ، يكى از قبايل كهن و ريشهدار عرب يمن است ، كه به عرب عاربه مشهورند ، و تبار آنان به حميريان يمن از نسل سبأ مىرسد ، و به گفتهء مؤرخين ، نام اين قبيله برگرفته از لقب جدّ آنان ، نبت بن أدد مىباشد ، كه ظاهرا هنگام تولد يا پس از آن داراى
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى ) — صفحة پيشگفتار 35
مساهمون: حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى
صپيشگفتار ٣٥