جوخواست « 1 » : اين ديه را جوخواست بن خراسان بنا كرده است ، و بنام خود باز نهاده .
بورقان « 2 » : بوران دختر كسرى آن را بنا كرده است .
ولانجرد : والان بن فراهان اكبر بنا كرده است .
وارود « 3 » :
راوى كويد كه : اين موضع بيابانى بوده است ، و زنى گوسفنذانرا بذين بيابان مىجرانيد ، و كودكى خرد با خود همراه داشت ، گرگ آن كوذك را برگرفت ، و روى در بيابان نهاد ، آن « 4 » زن در پى كرك مىدويد ، و فرياد و افغان مىكرد ، و به زبان عجم مىگفت : وارودا ، يعنى : واپسرا ، و رود به زبان عجم كوذك بود .
پس اين موضع را از براى اين وارود نام نهادند .
رستاق طبرش « 5 » : روايتست از ابن مقفّع كه ضيعتهآى « 6 » آن را طبرش بن همدان بنا كرده است ، و بعمارت آن فرموده .
هامش
( 1 ) . نام اين روستا در ( فصل سوم - از باب دوم ) كتاب تاريخ قم جزو روستاهاى رستاق فراهان آمده است .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . در نسخهء اصل اين نام بدين گونه نوشته شده است : وا - رود .
( 4 ) . در نسخه چاپى : و آن .
( 5 ) . رستاق طبرش ( كه امروزه تفرش تلفظ مىشود ) يا طبرس ، در جنوب غربى قم قرار دارد ، و در گذشته بر طبق تقسيمبندى ديوانى جزو بلوكات قم بشمار مىرفته است ، در « كتابچه طوايف و ايلات دار الايمان قم » در ضمن كتاب « قمنامه : 75 » آمده است : ( تفرش و فراهان و ديار اسحاق - كه الآن دهات خلج خوانده مىشود - جزو جمع قم بوده ) .
( 6 ) . جمع ضيعهء به معناى سرزمين .