بعد مسافر ما از مسقط به طرف ساحل ايران حركت كرد و از جاسك تا بندر بوشهر را پشت سر گذاشت . نيبور در اين مرحله از سفرش هم دست به يك كار بزرگ زد : او نقشهء خليج فارس را رسم كرد « 1 » . اين نقشه تا حد زيادى نقشهء دانويل « 2 » را تصيح كرد و تا نقشهاى كه انگليسىها از سواحل خليج كشيدند و در سال 1821 وسيلهء الفينستون « 3 » روى كاغذ آمد ، بهترين نقشهء اين منطقه بود .
نيبور از بوشهر ، از راهى كه تقريبا شبيه يك نيمدايره بود ، به شيراز ، شهر گلسرخ رفت و از اين شهر يك طرح كشيد و يك نقشه ، كه در آن حدود ديوار شهر نشان داده شده است .
در نظر نيبور ، اقامت سه هفتهاى او در حوزهء خرابههاى تختجمشيد ، بزنگاه سفرش و بهطوركلى زندگيش و همچنين « مرواريد همهء چيزهايى كه ديده بود » « 4 » بود .
نقشها و نوشتههايى ، كه نيبور از تختجمشيد همراه برد ، از نظر دقت و غنا ، همهء كارهاى پيشينيان او را ، كه مشهورتر از همهء آنها انگلبرت كمپفر بود ، به كنار زد . رونوشتههاى دقيق او از سنگنبشتههاى ميخى بىنهايت مهم بود . چون با كمك همين رونوشتهها بود ، كه گئورگ فريدريش گروتهفند « 5 » توانست در سال 1802 كليد خواندن خط ميخى فارسى باستان را به دست بياورد . نيبور نه تنها از اين سنگنبشتهها رونوشت برداشت ، بلكه يكيك حروف را منظم كرد و توانست 42 حرف پيدا بكند « 6 » . نظر او درست بود ، كه خط ميخى فارسى باستان ،
هامش
( 1 ) .Sinus Persicus maximan partem ad observationes propriasA . MDCCLXV institutas delineatus a C . Niebuhr Tabula I 9 : C . Niebuhr : Beschreibung von Arabien , I 772 .( 2 ) .D'Anville( 3 ) .Elphinstone.
( 4 ) .B . C . Niebuhr : a . a . O . , S . I 9( 5 ) .Georg Friedrich Grotefend( 6 ) . خط ميخى فارسى باستان 36 حرف دارد ، دو علامت جداكنندهء كلمهها و هشت ايدهئوگرام ( هزوارش ) .