جزيرهء خارك « 1 »
جزيرهء خارك را در نقشه نشان دادهام . بارون فن كنيپهاوزن « 2 » اين جزيره را به صورت مستعمرهء هلند درآورده بود . او قبلا رئيس امور بازرگانى هلند در بصره بود ، اما بعد - شايد به اين خاطر ، كه تركها نسبت به او نظر خوبى نداشتند و شايد هم به خاطر تحريكات اروپايىهاى ديگر ، كه نسبت به هلندىها حسود بودند - به زندان انداخته شد و بعد با پرداخت مبلغى ، ناگزير از ترك بصره شد .
آقاى فن در هولزت « 3 » ، متشخصترين عضو تأسيسات هلندى هم از طرف متصلم بصره جاسوس شناخته شد ، اما بعد ترتيبى داده شد ، كه او به بوشهر رفت و به زودى بقيهء هلندىها به او پيوستند . بصرهاىها اصلا فكر نمىكردند ، كه اين بازرگان مىتواند در موقعيتى باشد ، كه از آنها انتقام بگيرد و بازرگانان ديگر اين شهر فكر مىكردند ، كه دست هلندىها براى مدت زيادى از تجارت در خليج فارس كوتاه شده است . اما آقاى كنيپهاوزن با رئيس بندر ريگ وارد مذاكره شد و تقاضا كرد ، به هلنديها اجازه داده شود ، تا براى خودشان در جزيرهء خارك تأسيسات بازرگانى درست بكنند . بعد كنيپهاوزن به باتاويا « 4 » رفت و سال بعد دوباره برگشت و علاوه بر استوار ساختن موقعيت بازرگانى هلنديها در جزيرهء
هامش
( 1 ) . نيبور بهجاى خارك ، خارج مىنويسد .
( 2 ) .Baron von Kniphausen.
( 3 ) .Von der Hulst.
( 4 ) .Batavia.