آن از گذشت زمان آسيب زيادى ديدهاند . من گوشهاى از اين سنگنبشته را ( يك سوم از پهنا و نيمى از بلندى ، يعنى تقريبا يك ششم تمام سنگنبشته ) رونويسى كردهام ( شكل بيست و يك ) . اين سنگنبشته خطوط شكسته و بستهاى است كه كسى قادر به خواندن آن نخواهد شد . اما همين مقدار كم هم مىتواند دانشمندان را با الفبايى آشنا بسازد ، كه ايرانيها در زمان تراشيدن اين پيكركندهها به آن مىنوشتند . كسى چه مىداند ؛ شايد از همين مقدار كم روزى چيزى خوانده بشود .
ديگر سنگنبشتههاى نقش رستم همه آسيب ديدهاند . در عينحال در
I
/ چهارده قسمتهايى از اين سنگنبشتهها را رونويس كردهام .
اگر همهء رونبشتههايى را كه من از سنگنبشتههاى چهلمنار [ تختجمشيد ] و نقش رستم تهيه كردهام ، با همديگر مقايسه بكنيم ، مىبينيم كه در هيچجاى دنيا نمىتوانيم اين همه خط و الفباى مختلف را در يكجا پيدا بكنيم . سنگنبشتههايى كه در شكلهاى يازده و هيجده نشان داده شدهاند ، بدون شك قديمىتر از همهء سنگنبشتهها هستند و عمر آنها با عمر خود تختجمشيد يكى است . چون همه اين سنگنبشتهها در جاهاى راحتى ، اغلب در ميان پيكركندهها و سنگنگارهها قرار دارند و براى آنها جاى مخصوصى در نظر گرفته شده است . دانشمندان اين نبشتهها را ، با توجه به رونبشتههاى سياحان پيشين ، هيروگليف تشخيص دادهاند .
اما بهطورىكه قبلا اشاره شد ، اين سنگنبشتهها داراى سه الفباى مختلف هستند « 1 » .
سنگنبشتههاى
G
و
B
و
A
/ يازده و
I
و
H
/ هيجده الفباى خيلى سادهاى دارند « 2 » و من تمام حروف اين الفبا را در يكجا ، در شكل ده نشان دادهام . اما سنگنبشتههاى
هامش
( 1 ) . منظور الفباى فارسى باستان ، ايلامى و بابلى است .
( 2 ) . اين سنگنبشتهها به خط ميخى فارسى باستان نوشته شدهاند ؛ بايد توجه داشت ، كه الفباى خط ميخى فارسى باستان ، كه از روى الفباى ايلامى ساخته شده است ، به مراتب آسانتر و شكيلتر از الفباى ايلامى است .