در اينجا با لباس بلند ايرانيان بلندپايه « 1 » و همچنين كافرهاى آفريقا روبهرو مى - شويم . كافرها را بهوضوح مىتوان از موهاى كوتاه و مجعد و لبهاى كلفتشان بازشناخت « 2 » . در قسمت بالاى درگاههاى
X
/ پنج و
W
/ پنج سنگنگارههاى كوچكى قرار دارند ، كه من در شكلى كه كشيدهام از تصوير آنها صرفنظر كردهام . چون در شكلى كه شاردن تهيه كرده است ، تصوير اين سنگنگارهها هم منظور گرديده است . در جرزهاى درگاه
y
/ پنج ، پهلوان
e
/ دوازده به چشم مىخورد ، اما حيوانى كه پهلوان با او درآويخته است ، داراى منقارى كج است و پهلوان يكى از گوشهاى حيوان را گرفته است « 3 » . در درگاه
z
/ پنج اين پهلوان
هامش
- نمايندگان ملتهاى گوناگون امپراتورى حامل تخت شاه هستند . شكلى كه نيبور تهيه كرده است ( شكل هفده ) از جرز غربى درگاه غربى ديوار جنوبى است . نمايندگان هرجرز در سه رديف نشان داده شده است . رديف بالا چهار نفر ، رديف وسط پنج نفر و رديف پايين پنج نفر . در لوحهء 107 جرز شرقى درگاه غربى نشان داده شده است و در لوحهء 112 قسمت بالاتنهء دو جرز شرقى و غربى درگا غربى نشان داده شده است . در شكل مورد بحث نيبور حاملين تخت اردشير اول عبارتند از به ترتيب از سمت راست ، بالا : مادى ، هراتى ، بابلى و رخجى ؟ رديف وسط : كاپادوكى ؟ ، سكاى تيزخود ، پارتى ؟ ، بلخى ؟ و سكايى .
رديف پايين : هندى ، ساتاگيدى ، سكايى ، ( احتمالا زرنگى ؟ ) و حبشى .
( 1 ) . بهطورىكه در پاورقى قبل ديديم ، پيكركندههاى حامل تخت نمايندگان ملتهاى مختلف شاهنشاهى هستند و از اين نمايندگان جز معدودى ( مانند مادى و پارتى . . . ) بقيه بيگانه هستند .
( 2 ) . باتوجه به اينكه كافرها ( بانتوها . . . ) همسايههاى غربى و جنوبى حبشىها هستند و ظاهرا شرحى را ، كه نيبور از كافرها مىدهد ، مربوط به نمايندهء حبشه ( رديف پايين ، سمت چپ ، نفر اول ، لوحهء 112 ) است ، دقت او قابل ملاحظه است .
( 3 ) . حيوان طرف مبارزه با شاه در درگاه شمالى ديوار غربى از نظر شكل و اعضاء يكى از شگفتانگيزترين حيواناتى است ، كه در صفهء تختجمشيد به صورت پيكركنده عرضه شده است . سر و روى سينهء اين حيوان پر دارد و دهانش منقارى است منحنى . پاهاى عقب اين حيوان به صورت چنگال است ، اما در مجموع بدن و پاهايش شبيه چهارپايان است .
به اين ترتيب در اينجا با حيوانى رودرروى هستيم ، كه آميختهايست از چارپا و پرنده .
تختجمشيد ، لوحهء 114 .