سطح
G
/ پنج دست كم هشت پا بلندتر از تالارهاى ستوندار « 1 » است . چون اين قسمت بزرگتر از جاهاى ديگر است ، ظاهرا محكمتر از جاهاى ديگر ساخته شده است و در اينجا ديوارها ، يا به عبارت ديگر پنجرهها و پنجرههاى كور ، بهتر صيقل داده شدهاند . شكل 13 ساختمان
G
/ پنج را نشان مىدهد « 2 » . من اين طرح را از جنوب شرقى ساختمان
I
/ پنج « 3 » كشيدهام . چون در اينجا باد ميدان بازى ندارد ، در داخل و اطراف ساختمان خاك زيادى جمع شده است و به همين دليل هم ديوار اصلى
h
/ پنج و
i
/ پنج در قسمت جنوبى ساختمان فقط دو و نيم پا از خاك بيرون است . در اينجا هنوز كلاه پيكركندهها و همچنين سه سنگنبشته و حجاريهاى تزئينى مختلفى ، كه در زير خاك است ، به چشم مىخورد « 4 » .
اگر سفرنامههاى شاردن و دوبروين را همراه مىداشتم و مىدانستم ، كه پيشينيان من چه چيزهايى را در نقاشىهاى خود از قلم انداختهاند ، خاكى را كه روى پيكركندهها را پوشانيده است ، به كنار مىزدم و همهء پيكركندهها را نقاشى مىكردم . حالا اين كار وظيفهء كسى است ، كه پس از من به اينجا خواهد آمد « 5 » . در گوشههاى
h
/ پنج و
i
/ پنج پلكانهايى ساخته شده است و پيكركنده -
هامش
( 1 ) . آپادانا .
( 2 ) . منظور كاخ داريوش اول است ، كه برفراز صفهاى از تختهسنگهاى بزرگ ، در جنوب غربى آپادانا ساخته شده است . كف كاخ داريوش از كف آپادانا و حياطهاى جنوبى و غربى 20 / 2 تا 50 / 2 متر بلندتر است . اين كاخ داراى يك تالار مركزى ستوندار و تعدادى اتاق است .
( 3 ) . منظور كاخ خشايارشا است .
( 4 ) . منظور جبههء اصلى كاخ داريوش است ، كه روبه جنوب قرار دارد . در وسط نماى بيرونى جبههء اصلى كاخ ، كه روبه جنوب قرار دارد ، سنگنبشتهاى به فارسى باستان قرار دارد . در طرفين اين سنگنبشته رديف نگهبانان پارسى ، كه مسلح به نيزهاى بلند و يك كمان و يك تركش هستند ، به حال خبردار ايستادهاند .
( 5 ) . حدود 160 سال پس از نيبور منظور او برآورده شد و خاكى كه جلوى جبههء جنوبى كاخ داريوش را پوشانيده بود ، به كنار زده شد . نگاه كنيد به تختجمشيد ، لوحهء 126 .