( 1 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : بر امّتم از سه چيز نگرانم : بخلى چيره شده ، و هواى نفسى دنبالشونده ، و پيشوايى گمراهكننده . « 53 » ( 2 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : هر كس اندوه بسيار خورد تنش بيمار شود و هر كس بدخويى كند خود را بيازارد و هر كه با مردان در افتد مردانگى و گرانمايگيش بر باد رود .
( 3 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : هان ! بدترين افراد امّت من آنانند كه از بيم گزندشان گرامى داشته مىشوند . هان ! هر كس را مردم از بيم گزندش گرامى دارند از من نيست .
( 4 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : هر كس از افراد امّتم شبى را به روز آرد و همّت جز بر خدا گمارد از خدا نيست و هر كس به كارهاى مؤمنان همّت نبندد از مؤمنان نباشد ، و هر كس به دلخواه تن به خوارى سپارد از خاندان ما نيست . « 54 » ( 5 ) پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در تسليت دادن به معاذ بر مرگ پسرش نگاشت : « از محمد ، پيامبر خدا به معاذ بن جبل ، درود بر تو . من خداى را سپاس گويم كه جز او خدايى نيست . امّا بعد : ( 6 ) به من خبر رسيد كه تو از اين كه پسرت به قضاى الهى در گذشته است بيتابى مىكنى . پسرت هديهاى بود كه خداوند به تو داده و تو را از وجود او بهرهمند ساخته بود تا آنكه سپردهء خويش را در موعد مقرّر باز گرفت . به راستى ، ما همه از اوييم و به سوى او بازمىگرديم . مبادا بيتابى تو از ثوابت بكاهد ، اگر به پاداش مصيبت خود برسى مىفهمى كه مصيبت در برابر آن پاداش بزرگى كه خدا براى آن آماده كرده به ديدهء اهل تسليم و شكيبايى بسيار كم و كوتاه است . و بدان كه بيتابى مرده را بر نمىگرداند و از تقدير جلوگيرى نمىكند ، پس دل آرام دار و وعدهء مقرّر را بپذير و مبادا بر امرى كه به خود تو و تمامى مردم پيوسته است و در موعد مقرّر به تقدير الهى نازل مىشود افسوس خورى . و السّلام عليك و رحمة إله و بركاته » .
( 7 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : از نشانههاى زمانهء واپسين ، فزونى قاريان و كمى فقيهان ، « 55 » بسيارى اميران و كمى امينان و زيادى باران ، و كمى گياهان است .
( 8 ) و فرمود صلّى اللَّه عليه و آله : نياز آن كس را كه خود نمىتواند به من اظهار حاجت كند به من برسانيد زيرا هر كه نياز كسى را كه خود نمىتواند آن را به فرمانروايى اظهار كند به دو برساند ، خدا به
هامش
( 53 ) در متن اين گونه « اماما ضلالا » آمده كه اگر « ضالّا » باشد « پيشوايى گمراه » مىشود . ولى به قرنيهء « شحا مطاعا » و « هوى متبعا » كه در صدر جمله آمده شايد « اماما مضلّا » باشد كه به « پيشوايى گمراهكننده » ترجمه شد . - م .
( 54 ) حضرت سيّد الشّهداء حسين بن على صلوات الله و سلام عليه در خطبهء روز عاشورا هنگامى كه پيشنهاد درخواست امان به وى و يارانش شد از تن سپردن به خوارى امتناع فرمود و گفت : « . . . هان ! آن پسر خوانده زاده ( * ) مرا ميان گزينش خوارى و بزرگوارى نهاده است . وه كه خوارى از ما بسى دور باشد . خداوند و پيامبر او و مؤمنان و دامنهاى پاك و پاكيزه ( كه ما را پرورده ) و گردنهاى افراشته و وجدانهاى سرافراز مانع از آنند كه فرمانبردارى از فرومايگان بر جانبازى كريمان اثر نهد . هان ! من با خانوادهء خود ، با وجود كمى عدد و بىيار و ياورى ، به پيش مىروم .
( 55 ) مراد آنكه خوانندگان قرآن بسيارند ولى فهمندگان و عملكنندگان به آن اندك . - م .