برخاسته انصاف ورزيد و از آن كه به شما ستم كرده بگذريد همان گونه كه دوست داريد بدى شما را ببخشند ، پس از بخشايش خدا بر خويشتن عبرت گيريد ، آيا نمىبينيد كه خورشيدش بر نكوكار و تبهكار شما يكسان مىتابد و بارانش بر نيكان و بدان شما يك نواخت فرو مىبارد . اگر چنان بوديد كه جز كسى را كه شما را دوست بدارد دوست نمىداشتيد و جز به كسى كه به شما نيكى كرده احسان نمىكرديد و جز به كسى كه به شما بخششى كرده پاداشى نمىداديد ، آنگاه مزيّت شما بر ديگران چه مىبود ؟ زيرا بىخردان هم كه فضل و درايتى ندارند همين مىكنند . ولى اگر مىخواهيد دوستان و برگزيدگان خدا باشيد با آن كس كه به شما بدى كند نيكى كنيد و بر آن كس كه به شما ستم كند ببخشاييد و به آن كس كه از شما رو بگرداند سلام گوييد ، « 9 » سخنم را بشنويد و سفارشم را نگهداريد و پيمانم را مراعات كنيد تا دانايانى با فهم باشيد .
( 1 ) به حقيقت به شما مىگويم : به راستى ، دلهاى شما همان جاست كه گنجينههاى شماست . از اين رو مردم دارائيهاى خود را دوست دارند و جانهايشان مشتاق آنست « 10 » . پس گنجينههاى خود را در آسمان نهيد كه نه آفت خوردش و نه دزدان بر آن دست يابند .
( 2 ) به حقيقت به شما مىگويم : به راستى ، بنده نمىتواند دو بردهدار را خدمت كند و هر چه بكوشد ناگزير يكى را بر ديگرى ترجيح مىدهد همچنين دوستى خدا و دوستى دنيا براى شما فراهم نيايد . « 11 » ( 3 ) به حقيقت به شما مىگويم : به راستى ، بدترين مردم مرد دانايى است كه دنيا را بر دانشش ترجيح مىدهد و آن را دوست دارد و مىجويد و براى آن مىكوشد تا آنجا كه اگر تواند مردم را سرگردان سازد چنان كند ، پهنهء تابش خورشيد كور را چه سود دهد كه آن را نتواند ديد ، همچنين دانش دانايى كه به علم خود عمل نكند او را سودى ندهد ، درختان را چه بسيار ميوهها باشد ولى همه سودمند و خوردنى نيست و چه بسيارند دانشمندان ولى همهء ايشان از آنچه دانند سود نبرند .
و چه پهناور است زمين ولى تمامى نقاط آن مسكونى نيست ، و چه بسيارند سخنگويان ولى تمامى سخنانشان ( راست نباشد و ) تصديق نشود . پس از دانايان دروغزن خود را حفظ كنيد ، آنان كه پشمينه پوشند و سر خود به زير افكنند تا خطاهاى خويش را به تزوير ، درست وانمود كنند و از زير ابروانشان خيره نگرند چنان كه گرگان خيره نگرند « 12 » و سخنانشان مخالف كردارشان باشد . آيا از
هامش
( 9 ) رك : انجيل متى ، ص 7 و 8 / س 42 تا 48 با تشابه مضمون و تفاوت الفاظ . - م .
( 10 ) محدث نورى در كتاب خود به نام معالم العبر در بيان اين حديث گويد : يعنى دل هر كس همواره وابسته به گنجى است كه اندوخته ، پس اگر گنج شما اعمال نيكى باشد كه در آسمان اندوختهايد دلهايتان آسمان مىشود ، و مراد آن است كه تعلّق دل به گنجها و زخارف دنيوى با دوستى خداى تعالى جمع نيايد . ( نيز رك : انجيل متى ص 9 ، س 19 تا 23 )
( 11 ) رك : انجيل متى ، ص 9 ، س 24 تا 25 ، با تفاوت لفظ . - م .
( 12 ) در پارهاى نسخهها به جاى « يرمقون من تحت حواجبهم » ، [ يطرفون من تحت حواجبهم - زير چشمى از زير ابروانشان نگرند ] آمده است .