خدا تو براى خود و ميهمانانى كه به نمايندگى نزدت مىآيند هزينهاى لازم دارى ، اين همه داراييها و جانهاى ماست كه نثار ( قدوم مبارك ) توست و هر حكمى بفرمايى نكو فرمودهاى و اجر يافته هستى . هر چه خواهى بىپروا ببخش و هر چه خواهى بىملاحظه نگهدار . ( 1 ) پس خداى عزّ و جلّ ، روح الامين ( جبرئيل ) را فرستاد و گفت : اى محمد « بگو من از شما مزدى جز دوستى در حقّ خويشاوندم نمىخواهم » . پس از من خويشاوندم را ميازاريد . و همه بيرون رفتند و برخى از ايشان گفتند « 45 » چيزى پيامبر خدا را بر آن روا نداشت كه از پيشنهاد ما روى بتابد جز اين كه ما را به دوستدارى خويشانش پس از خود وادار سازد و اين ( آيهاى كه خواند ) چيزى جز آن كه همان جا از خود در آورد نبود ، و ( البته ) اين گفتهء آنان ناروايى بزرگ ( بر پيامبر ) بود . پس خداوند اين آيه را فرستاد :
أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَلا تَمْلِكُونَ لِي مِنَ اللَّهِ شَيْئاً هُوَ أَعْلَمُ بِما تُفِيضُونَ فِيهِ كَفى بِهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
- يا گويند آن را برساخته است . بگو اگر آن را برساخته باشم ، در برابر خداوند چيزى به سود من نداريد ، او به آنچه به آن مىپردازيد آگاهتر است ؛ خداوند در ميان من و شما گواه بس ، و او آمرزگار مهربان است » . « 46 » آنگاه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله دنبالشان فرستاد و فرمود : آيا تازهايست ؟ عرض كردند : آرى به خدا ، اى پيامبر خدا برخى از ما سخنان ( نارواى ) بزرگى گفتند و ما آن را بد شمرديم . پس پيامبر خدا ( آن آيه را ) برايشان تلاوت فرمود كه به گريه درآمدند و سخت گريستند ، آنگاه خداى تعالى ( اين آيه را ) فرستاد :
وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ وَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ
- و اوست كه توبهء بندگانش را مىپذيرد و گناهانشان را مىبخشد و مىداند كه چه مىكنيد . » « 47 » اين هم ششمين ( مورد ) ( 2 ) 7 . امّا هفتم : خداوند مىفرمايد :
إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً
- همانا خدا و فرشتگانش به پيامبر درود مىفرستند ، اى مؤمنان ( شما نيز ) بر او درود فرستيد و سلام عرضه داريد » . « 48 » مخالفان ( خود ) مىدانند كه چون اين آيه فرود آمد ، عرض شد : اى پيامبر خدا ما درود گفتن [ بر تو ] را مىدانيم « 49 » امّا صلوات فرستادن بر تو چگونه است ؟ ( و به چه عبارتى بايد باشد ؟ ) . فرمود : مىگوييد : « اللّهمّ صلّ على محمد و آل محمد كما صلّيت على ابراهيم و آل ابراهيم انّك حميد مجيد - بار الها بر محمد و خاندان محمد صلوات
هامش
( 45 ) در العيون به جاى « فقال اناس منهم » [ فقال المنافقون - پس دورويان گفتند . . . ] آمده است .
( 46 ) الاحقاف ، 7
( 47 ) الشورى ، 25
( 48 ) الاحزاب ، 56
( 49 ) يعنى عبارت سلام و درود بر تو را مىدانيم كه بايد گفت : السّلام عليك ، ايّها النّبى و رحمة الله و بركاته ، ولى عبارت و الفاظ صلوات بر تو را نمىدانيم . - م .