فرادى ( به تنهايى ) به هر ركعت دو هزار ركعت است . « 10 » پشت سر تبهكار نماز نگزار . « 11 » و جز به اهل ( مذهب ) ولايت اقتدا مكن . و در ( پوششى كه از ) پوست مردار و پوست درندگان ( باشد ) نماز مگذار . ( حدّ ) كوته كردن نماز چهار فرسنگ ، كه يك فاصلهء رفت و آمد چاپار باشد ، « 12 » و برابر دوازده ميل است . هر گاه نماز را ( به قصر و ) كوته بخوانى ( بايد ) روزه را نيز بشكنى . قنوت در چهار نماز است : در صبح و مغرب و عشاء « 13 » و روز جمعه و نماز ظهر « 14 » و هر قنوتى پيش از ركوع و پس از قرائت ( حمد و سوره ) باشد . و نماز ميّت پنج تكبير دارد . نماز ميّت سلام ندارد زيرا سلام دادن در ركوع و سجود است و نماز ميّت را ركوع و سجودى نباشد . گور ميّت را چهار گوشه سازند و گرده شترى بر نيارند . « 15 » و بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم را در نماز با سورهء فاتحهء قرآن ( الحمد ) بلند خوانند .
( 1 ) زكات واجب در هر دويست درهم ( نقره ) پنج درهم است و در كمتر از اين مقدار واجب نشود . و هر چه بيش از اين باشد در هر چهل درهمى يك درهم است و به آنچه كمتر از ( نصاب ) چهلها باشد « 16 » چيزى تعلق نمىگيرد و ( زكات ) را جز به معتقدان به ولايت و اهل شناخت ( شيعهء امامى ) ندهند . و در هر بيست دينار ( زر ) نيم دينار باشد . و خمس ( پنج يك ) « 17 » تمام مال يك بار است و ده يك ( زكات عشر ) « 18 » از گندم و جو و خرما و كشمش و هر يك از حبوباتى كه از زمين برويند
هامش
( 10 ) در العيون به جاى « الفى ركعة - هزار ركعت » ، [ اربع و عشرون - بيست و چهار ركعت . . . ] آمده است .
( 11 ) در العيون به جاى « و لا تصلّ خلف فاجر » ، [ و لا صلاة خلف فاجر - نماز پشت سر و به امامت فاجر ، نماز نيست ] آمده است .
( 12 ) « بريد جائيا و بريد ذاهبا » بريد ( كه به معنى چاپار و پست و ظاهرا لغتى فارسى است ، و مراد مسافتى است كه چاپار مىپيمايد . - م . ) چهار فرسنگ و برابر با دوازده ميل است . پس كوتاه كردن نماز در هشت فرسنگ است : چهار فرسنگ به رفتن و چهار فرسنگ به آمدن ، اگر در يك روز انجام شود و اگر در يك روز انجام نشود لازم است كه تنها به رفتن هشت فرسنگ تمام باشد . ( هر فرسنگ تقريبا برابر شش كيلومتر است پس حد شرعى قصر نماز 48 كيلومتر يكسره در رفتن يا 24 كيلومتر در رفت و 24 كيلومتر در برگشت است . - م . )
( 13 ) در متن « القتمة » آمده است كه يك سوّم از آغاز شب ، پس از رفتن شفق است . يعنى آنگاه كه اعراب پس از عشاء آخر اشتران خويش را از چراگاه گرد مىآورند . و در اينجا مراد نماز عشاء است .
( 14 ) در متن « و صلاة الظّهر » به همين صورت آمده و مراد نماز ظهر معنى عام آن است كه شامل ظهر و عصر مىشود و در پارهاى نسخهها [ صلوات الظّهر - نمازهاى ظهر ] آمده ( كه بيشتر بر معنى شمول نمازهاى ظهر و عصر ، زير نام نمازهاى نيم روزى دلالت دارد . - م . )
( 15 ) « لا يسنّم » يعنى بالا آورده و گردهسان نمىشود . و گويند : « چون گرده شتر گرده برنيار » ( در اصطلاح بنايان به گرده ماهى تعبير مىشود . - م . )
( 16 ) در پابرگ متن آمده است : « الاربعينات » يعنى از غلّات چهارگانه .
( 17 ) مراد از « خمس » پنج يك ، عامّ است كه شامل تمام اقسام آن مىشود و در لغت : اسم حقى است كه بر مال تعلق مىگيرد و در موارد معيّنى به مصرف رسانده مىشود .
( 18 ) « و العشر من الحنطة . . . بيان گونهاى از اقسام زكات مال است .