وَ يَحْيى وَ عِيسى وَ إِلْياسَ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحِينَ
- و داود و سليمان و ايوب و موسى و هارون را كه از فرزندان او ( ابراهيم ) بودند ( هدايت نموديم ) و اين چنين نيكوكاران را پاداش مىدهيم و نيز زكريّا و يحيى و عيسى و الياس را كه همگى از شايستگان بودند . » « 4 » او را تنها از طريق مادرش به ابراهيم عليه السّلام نسبت داد همان گونه كه داود و سليمان و ايّوب و موسى و هارون عليهم السّلام را از طريق پدران و مادرانشان نسبت داد ، براى اينكه فضيلت و پايگاه والاى عيسى عليه السّلام تنها به مادر اوست و اين گفتهء خدا در داستان مريم عليها السّلام است كه فرمود ،
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ
- به راستى خداوند تو را پذيرفته و پاكيزه داشته و بر زنان جهانيان ( همزمان خويش ) برترى بخشيده است » « 5 » به ( زادن ) مسيح ، بىواسطهء بشرى . و همچنين پروردگار ما فاطمه عليها السّلام را برگزيد و پاكيزه ساخت و او را بر زنان جهانيان به دادن حسن و حسين ، دو سرور جوانان اهل بهشت ، مزيّت مرحمت فرمود .
( 1 ) هارون - در حالى كه پريشان شده و از آنچه شنيده بود تبه حال و منقلب گشته بود - گفت :
از كجا مىگوييد : در انسان از سوى پدران يا مادرانشان فسادى باشد اگر خمسى را كه بايد به شايستگانش نرساند ؟ « 6 » ( امام ) موسى عليه السّلام فرمود : اى امير مؤمنان اين پرسش را هيچ يك از سلاطين جز تو نپرسيده است و تيم وعدى « 7 » و بنى اميّه نيز نپرسيدهاند و هيچ يك از پدران من مورد چنين پرسشى قرار نگرفتهاند ، پس تو هم كشف و بيان آن را از من مخواه . گفت : اگر به من خبر دهند كه جايى آن را كشف و بيان كردى از امانى كه به تو دادهام باز خواهم گشت . ( امام ) موسى عليه السّلام فرمود : تو را اين حق باشد .
( 2 ) ( هارون ) گفت : به راستى ، زندقه در ( جهان ) اسلام فزونى گرفته و اين زنديقانى كه گزارشهاى ايشان به ما مىرسد همان وابستگان شمايند ، زنديق نزد شما اهل بيت كيست ؟ ( امام ) عليه السّلام فرمود : زنديق آن است كه بر خدا و پيامبرش ردّه گويد و هم آنانند كه با خدا و پيامبرش مبارزه كنند .
خداوند فرمايد :
لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ
. . . الى آخر الآية - قومى نيابى كه به خداوند و روز بازپسين ايمان داشته باشند و با كسانى كه با خداوند و پيامبر او مخالفت مىورزند ، دوستى كنند ، و لو آنكه پدرانشان يا فرزندانشان يا برادرانشان يا خاندانشان باشند . . . . تا پايان آيه » « 8 » اينان همان ملحدانند كه
هامش
( 4 ) الانعام ، 85 و 86
( 5 ) آل عمران ، 42
( 6 ) يعنى اگر كسى مال خود را به پنج بخش نكند و يك پنجم مالش را كه « خمس » است به شايستگان آن ندهد از جانب پدر يا مادر در نطفهء او خللى باشد . ( و به گفتهء فردوسى ، « پژوهنده را راز با مادر است » . - م . )
( 7 ) مراد از تيم وعدى ، ابو بكر و عثمان هستند كه نخستين از قبيلهء تيم و ديگرى از عدىّ بود . - م .
( 8 ) المجادلة ، 22