فرمود : اى پسرك من ، هر كه رفيق بد گيرد به سلامت نماند . و هر كه سخنش را مهار نكند پشيمان شود . و هر كه جايهاى بد رود متّهم گردد . عرض كردم : اى پسر دخت پيامبر خدا ، پس آن سه چيز كه از آنها بازت داشت چه بود ؟ ( امام ) عليه السّلام فرمود : از اين كه با حسود بر نعمت و سرزنشكنندهء بر مصيبت ( ديگران ) يا سخن چين رفاقت كنم مرا نهى كرد .
( 1 ) و فرمود عليه السّلام : شش ( صفت ) در مؤمن نباشد : سختگيرى ، بىخيرى ، رشك ، لجاجت ، دروغ و تجاوز .
( 2 ) و فرمود عليه السّلام : مؤمن ميان دو بيم قرار گرفته : ( بيم از ) گناه رفته كه نمىداند خدا در بارهء آن با او چه مىكند و ( بيم از ) عمر باقى مانده كه نمىداند در آن چه موجبات هلاكى به دست مىآورد . پس او شب را به روز نيارد و روز را به شب نرساند مگر آنكه هماره بيمناك باشد و جز همين بيم او را اصلاح نكند .
( 3 ) و فرمود عليه السّلام : هر كس به اندك روزى خدا داد خرسند باشد خدا هم اندك عمل او را بپذيرد و هر كس به اندكى درآمد حلال قانع است هزينهاش سبك و كسبش پاك و فراسوى حدّ ناتوانى ( و فقر ) باشد .
( 4 ) سفيان ثورى گفت : بر ( حضرت ) ابى عبد اللَّه عليه السّلام در آمدم و عرض كردم : اى پسر پيامبر خدا ، شب را چگونه به روزى رساندى ؟ ( امام ) عليه السّلام فرمود : به خدا محزون و دلباختهام .
عرض كردم : چه چيزى محزونت كرده و چه چيز دلت را مشغول داشته ؟ ( امام ) عليه السّلام به من فرمود : اى ثورى ، به راستى ، هر كه را دين پاك خدا به دل درآمد از آنچه جز اوست بازش دارد .
اى ثورى ، دنيا چيست ؟ و اميد مىرود چه باشد ؟ آيا دنيا جز خوراكى است كه آن را مىخورى يا جامهاى كه آن را مىپوشى يا مركبى كه سوارش مىشوى ؟ به راستى مؤمنان اطمينان ( و دلبستگى ) به دنيا ندارند و از ( لحظهء ) گام نهادن به آخرت ايمن نيستند . دنيا سراى فنا و آخرت سراى بقاست و اهل دنيا ، اهل بيخبرى . به راستى ، اهل تقوى كم هزينهترين مردم دنيا و پركمكترين ايشانند ، اگر ( طاعت را ) فراموش كنى به يادت آرند و اگر به يادت آرند نيك آگاهت كنند . در دنيا چنان درآى ( و بزى ) كه گويى در منزلگاهى موقّت بار افكندهاى و از آن كوچ خواهى كرد يا چون مالى كه به خواب بيابى و چون بيدار شوى چيزى از آن در دستت نباشد . چه بسيار آزمند به كارى كه چون در رسدش بدبختش كند و چه بسيار رهاكنندهء كارى كه چون آيدش نيكبختش كند . « 74 » ( 5 ) به او گفتند : دليل بر ( هستى خداى ) يكتا چيست ؟ ( حضرتش ) عليه السّلام فرمود : آن نيازى كه در آفريدگان است .
هامش
( 74 ) كلينى مضمون اين خبر را در الكافى ، ج 2 ص 123 ، از جابر ، از ( حضرت ) على بن حسين عليه السّلام روايت كرده ( و قسمت اخير حديث ملهم از آيه شريفه 216 سورهء بقره است كه فرمايد :وَ عَسى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ . . .- چه بسا چيزى كه خوش نداريد در حالى كه براى شما خير است . - م . )