خوارش مىشمارند . « 32 » ( 1 ) و فرمود عليه السّلام : هر كه دلش به دنيا دوستى درآويزد به سه خصلت پايبند زيان شود : اندوهى كه به پايان نيايد ، و آرزويى كه بدان نرسد ، و اميدى كه بر آن كامياب نگردد .
( 2 ) و فرمود عليه السّلام : مؤمن بر ( سرشت ) دروغ و خيانت آفريده نشده است . و دو خصلت در منافق ( دوروى ) جمع نشود : رفتار و سيماى نيكو « 33 » و آگاهى در سنّت .
( 3 ) و فرمود عليه السّلام : مردم چون دندههاى شانه برابرند . و مرد به برادرش فزونى پذيرد . « 34 » و در دوستى با كسى كه تو را هم مصلحت با خود نبيند خيرى نباشد .
( 4 ) و فرمود عليه السّلام : فقه ( دانش و فهم درست در دين ) از زيورهاى ايمان است و بردبارى زيور فقه ، و مدارا زيور بردبارى ، و نرمش زيور مدارا ، و هموارى زيور نرمش .
( 5 ) و فرمود عليه السّلام : هر يك از دوستانت كه سه بار بر تو خشم گرفت و ناروايى در بارهء تو نگفت ، او را براى خويش اندوختهاى آماده گير .
( 6 ) و فرمود عليه السّلام : روزگارى بر مردم درآيد كه در آن چيزى كميابتر از برادرى همدم و كسب درهمى حلال نباشد .
( 7 ) و فرمود عليه السّلام : هر كه خود را در جايى كه شايستهء تهمت باشد قرار دهد نبايد كسى را كه به او بدگمان شود سرزنش كند . و هر كه رازش را پنهان دارد اختيارش به دست خودش باشد و هر سخن كه از دو كس درگذرد فاش شود . « 35 » كار برادر خود را به بهترين صورت محتمل آن حمل كن و سخنى را كه از دهان برادرت برآيد تا وقتى كه مىتوانى محمل خيرى براى آن بيابى به بدى تفسير مكن ( و به معنى بد مگير ) . برادران راستين و درست را نگهدار كه ايشان ذخيرهء دوران آسايش و سپر ايّام بلايند . در سخن خويش با آنان كه از خدا مىترسند مشورت كن . دوستانت را به اندازهء تقواى ايشان دوست بدار . از زنان بپرهيز و از خوبانشان ( نيز ) بر حذر باش ، اگر شما را فرمان به خوبى دهند با ايشان مخالفت كنيد تا در قبول بدى به شما طمع نورزند .
( 8 ) و فرمود عليه السّلام : منافق چون از خدا و پيامبرش سخنى بازگويد ، دروغ بافد و اگر با خدا و پيامبرش عهدى كند پيمان شكند و اگر مالى يابد در مالش به خدا و پيامبرش خيانت كند ، و اين
هامش
( 32 ) اين بيان پيشتر از گفتهء پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله ، در كلمات قصار آن حضرت آمده است .
( 33 ) در متن « سمت حسن » به معنى راه و جاده و نيز منظر و هيأت اهل خير باشد و اينجا مراد آرامش و وقار و خوبى راه و روش و آراستگى هيأت و منظر است . وقتى گويند فلانى « حسن السّمت » است يعنى رفتارش در همه كارها زيبنده است .
( 34 ) يعنى كسى كه داراى دوستانى باشد تنها و يگانه نيست بلكه به شماره دوستانش متعدد و متكثّر است .
( 35 ) شاعر گويد :كلّ سرّ جاوز الاثنين شاع * كلّ علم ليس في القرطاس ضاعهر رازى كه از دو كس تجاوز كند فاش شود و هر دانشى كه به نگارش درنيايد تباه و گم شود . - م .