تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( رهاورد خرد ) ( فارسى ) — صفحة 32

مساهمون:

ص٣٢
و شرّش را مهار كشد . ( 1 ) و امّا پارسا را ده نشانه باشد : به حرام‌شده‌ها بىرغبت است ، نفس خود را باز دارد ، واجبات پروردگارش را بر پاى دارد ، اگر زير فرمان باشد به نيكى فرمان برد و اگر فرمانروا باشد به نيكويى فرمان راند ، دودمان پرست نباشد « 39 » و كينه‌توزى نكند ، با آن كه بر او بدى كرده نيكى كند و بدان كس كه زيانش زده سود رساند و از آن كس كه بر او ستم رانده درگذرد ، و به خاطر خدا فروتنى ورزد . ( 2 ) امّا نيكوكار را ده نشانه است : براى خدا دوست دارد ، و به خاطر خدا دشمن دارد ، يار براى خدا شود و براى خدا ( از نااهلان ) جدا شود ، براى خدا خشم كند ، و به خاطر خدا خشنود شود ، محض خدا كار كند و خدا را بجويد و به خدا سر سپرد و از او پروا كند و بيم دارد ، پاك و ناب و شرمسار و هشيار باشد ، و براى خدا نكوكارى كند . ( 3 ) و امّا نشانهء پرهيزگار شش است : از خدا بترسد و از تندى بپرهيزد و چنان بام را به شام و شام را به بامداد رساند كه گويى خدا را به چشم مىبيند ، به دنيا اهميّتى ندهد ، و چيزى از دنيا به ديدهء او بزرگ نيايد ، و نيكخويى ورزد . « 40 » ( 4 ) امّا نشانهء گرانجان ( خودنما ) چهار است : در آنچه به دو مربوط نيست جدال كند و باز بر دستش بستيزد ، بدان چه نتواند رسيد دست يازد و بر آنچه نجاتش ندهد همّت گمارد . ( 5 ) و امّا نشانهء ستمكار چهار است : با فرادست خود از سر نافرمانى ستم كند و بر فرو دست خويش به چيرگى درشتى ورزد ، با حق دشمنى كند ، و ستم را آشكار سازد « 41 » . ( 6 ) امّا نشانهء ريا كار چهار است : اگر كسى نزد او باشد در كردار براى خدا ( خود را ) حريص نشان دهد و هر گاه تنها باشد تنبلى كند و در هر كارى ستايش خواه باشد ، و در ظاهر آرايى سخت بكوشد . ( 7 ) و امّا نشانهء دوروى چهار است : هرزه درون است و زبانش بر خلاف دل و گفتارش بجز كردار ، و نهانش خلاف آشكار اوست . پس واى بر دوروى از آتش دوزخ . ( 8 ) امّا نشانهء حسود چهار است : غيبت و چاپلوسى ، و شادمانى بر مصيبت ( ديگران ) « 42 » ( 9 ) و امّا نشانهء زياده رو چهار است : باليدن به باطل و خوردن بيش از نياز خود و بىميلى به انجام كار نيك ، و انكار هر كس كه وى سودى از او نبرد .
هامش
( 39 ) در متن « حمّية » و در پاره‌اى نسخه‌ها « محمية » آمده كه آن هم به معنى جانبدارى و دودمان‌پرستى و نزديك به « حمية » است . ( 40 ) در متن « لحسن خلقه - از آنجا كه نيكو نهاد است » به صورت متمّم نشانهء پنجم آمده ولى در پاره‌اى نسخه‌ها « محسن خلقه - نيكخويى ورزد » آمده است . ( به اين ترتيب جملهء « چيزى از دنيا به ديدهء او بزرگ نيايد » نشانهء پنجم و عبارت « نيكخويى ورزد » نشانهء ششم مىشود كه متن فاقد آن است و در ترجمه وجه دوّم ترجيح داده شد . - م . ) ( 41 ) در پاره‌اى نسخه‌ها به جاى « يظهر الظلم » « يظاهر الظلمة - به ستمگران مدد كند » آمده است . ( 42 ) پيداست يك نشانهء ديگر از قلم كاتب افتاده است . - م .
تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( رهاورد خرد ) ( فارسى ) — صفحة 32 | ابن شعبة الحراني / پرويز اتابكى