ظرافت و پاكى ) به پردهء روى سپيدهء تخممرغ مىمانست ديد « 1 » به آن حضرت عرض كرد : به راستى ، اين جامهء تو نباشد . ( 1 ) حضرت عليه السّلام به او فرمود : از من بشنو و آنچه را مىگويم به دل بسپار كه اگر بر سنّت ( و ملازمت ) حق بميرى و بر بدعت نميرى برايت در دنيا و آخرت خير است .
من ( بايد ) تو را آگاه كنم كه پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله در دوران تنگى و سختى « 2 » بسر مىبرد ، ولى وقتى دنيا روى آورد ( و رفاه و فراوانى نعمت باشد ) سزاوارترين مردم به بهرهگيرى از نعمتهاى دنيا نيكان جهانند نه بدكارانش ، و مؤمنان آنند نه منافقانش ، و مسلمانانش باشند نه كافرانش . اى ثورى چرا ( پوشيدن جامهء نرم و پاكيزه را بر من ) ناروا شمردى ؟ به خدا سوگند ، بر من - كه چنينم مىبينى - از آن زمان كه به عقل رسيدم ، صبح و شامى نگذشته كه در مالم حقّى باشد كه خدايم فرموده به مصرف معلومش رسانم و آن را به همان مصرف نرسانده باشم .
( 2 ) ( راوى ) گويد : سپس مشتى زاهدنما « 3 » كه مردم را دعوت مىكردند همگى ، همچون آنان باشند و به روش آنها سختى كشند ( و نظافت و آسايش را ترك گويند ) گفتند : در واقع اين دوست ما از سخن تو دلگير شد و از اين رو دليلى به خاطرش نرسيد ( كه پاسخت گويد ولى ما را دليلهايى است ) .
امام عليه السّلام فرمود : شما دليلهاى خود را بياوريد . گفتند : دليلهاى ما از قرآن است . ( حضرت ) عليه السّلام فرمود : آنها را بيان كنيد كه ( ادلّهء قرآنى ) شايستهترين چيزى است كه پيروى شود و بدان عمل بايد كرد . گفتند : خداى تبارك و تعالى در مقام بيان رفتار پارهاى از ياران پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله مىفرمايد :
وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
- و ديگران را بر خويش مقدّم مىدارند ، هر چند خود به همان چيز نيازمند باشند و آنان كه از آزمندى نفس خويش در امان مانند هم آنان رستگارانند . » « 4 » پس ( خداوند ) كردار ايشان را ستود و در جاى ديگر فرمود :
وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً
- و خوراك را با وجود دوست داشتنش به فقير و يتيم و اسير اطعام كنند » « 5 » و ما به همين دو آيه اكتفا مىكنيم .
آنگاه يكى از حاضران مجلس گفت : ما نديدهايم كه شما خود به خوراك خوب بىميلى نشان دهيد و با اين حال به مردم دستور مىدهيد كه از مال خود دست كشند تا شما از آن بهرهمند شويد .
( 3 ) حضرت ابو عبد اللَّه عليه السّلام فرمود : از سخنانى كه سودى ندارد بگذريد ، همه به من بگوييد : آيا
هامش
( 1 ) كلينى رحمه اللَّه اين روايت را در الكافى ج 1 ص 345 از فروع آورده و در آن به جاى « غرقى البياض » [ غرقى البيض - پردهء تخم مرغ ] و در پارهاى نسخهها نيز [ غرقى البياض ] آمده است .
( 2 ) در الكافى به جاى « مقفر جشب » ، [ مقفر جدب - تنگى و خشكسالى ] آمده است .
( 3 ) در الكافى به جاى « ممّن يظهر التّزهّد » ، [ يظهرون الزّهد - كه اظهار زهد مىكردند ] آمده است .
( 4 ) الحشر ، 9
( 5 ) ( الدّهر ) ، الانسان ، 8