تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( رهاورد خرد ) ( فارسى ) — صفحة 326

مساهمون:

ص٣٢٦
( 1 ) دور انديشى در سه چيز است : خدمتگزارى به توانمند ، « 13 » فرمانبردارى از پدر و فروتنى در برابر سرور . ( 2 ) انس ( و آرامش ) در سه چيز است : در زن سازگار ، فرزند خوشرفتار و دوست با صفاى وفادار . ( 3 ) هر كه را سه چيز روزى دهند به سه چيز ديگر رسد كه بزرگترين توانگريست : قناعت بدان چه دهند ، نوميدى و دل بركندن از آنچه در دست مردم است و ترك افزون‌طلبى . ( 4 ) راد جز به سه چيز راد نباشد : مالش را در حال توانگرى و درويشى به سخاوت ببخشد ، آن را به مستحق بپردازد و بداند سپاسى كه در برابر آن دريافت مىكند « 14 » بيش از آن است كه پرداخته است . ( 5 ) سه چيز است كه مرد را در آنها عذرى نباشد : « 15 » مشورت با خير خواه ، مداراى با حسود و دوستيابى از ميان مردم . ( 6 ) خردمند تا در سه چيز كمال نيابد خردمند شمرده نشود : از جانب خود حق ديگران را در حال خرسندى و خشم به انصاف بدهد ، بر مردم آن پسندد كه بر خود مىپسندد و هنگام لغزش بردبارى به كار برد . ( 7 ) نعمتها جز پس از سه چيز « 16 » ادامه نيابد : شناخت آنچه خداى سبحان را در آن نعمتها شايد ، سپاسگزارى بر آنها و كوشش و رنج در ( كسب و جلب ) آنها . « 17 » ( 8 ) سه چيزند كه هر كه گرفتار يكى از آنها شد آرزوى مرگ كند : فقرى پياپى و مستمرّ ، محروميّتى رسواكننده و دشمنى چيره . ( 9 ) هر كه به سه چيز دل نبندد به سه چيز گرفتار آيد : هر كه به سازگارى دل نبندد به بىياورى گرفتار شود و هر كه به خوبى ميل نكند به پشيمانى دچار شود و هر كه به دوست فزودن علاقه ندارد به زيانمندى گرفتار آيد . ( 10 ) سه چيز است كه پرهيز از آنها بر هر كسى واجب است : همراهى با بدان و گفتگوى با زنان و همنشينى با بدعتگذاران . ( 11 ) سه چيز بر كرم مرد دلالت دارد : نيكخويى ، فرو خوردن خشم و فرو پوشيدن چشم . ( 12 ) هر كه به سه چيز اعتماد كند فريب خورده است : ناشدنى را باور دارد ، بدان چه اعتماد نشايد
هامش
( 13 ) مراد كسى است كه به حق توانمند و ولىّ امر باشد و در غير اين صورت خدمتگزارى به توانمند مشروط به شرط اضطرار است . - م . ( 14 ) در پاره‌اى نسخه‌ها بجاى « اسدى اليه » ، [ يسدى اليه ] آمده است . ( 15 ) يعنى عذر و بهانه‌اى براى تركش ندارد . - م . ( 16 ) در پاره‌اى نسخه‌ها به جاى « الّا بعد ثلاث » ، [ الّا بثلاث - مگر به سه چيز ] آمده است . ( 17 ) در پاره‌اى نسخه‌ها به جاى « و التّعب فيها » ، [ و لا يعيب فيها - در آنها عيب نگيرد ] آمده است .