آريد همان گونه كه آنچه را از كيفر سختش كه قاطعانه شما را از آن بيم داده ( به ياد مىآوريد ) ، زيرا هر كه از چيزى بترسد از آن پروا كند و هر كه از چيزى پروا كند بكلّى آن را ترك گويد . ( 1 ) « 8 » از غافلان دلبسته به شكوفايى زندگى دنيا نباشيد ، آنان كه بر زشتكاريهاى خود نيرنگها بازند [ و به راستى خداى تعالى فرموده است :
أَ فَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئاتِ ] أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَما هُمْ بِمُعْجِزِينَ أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى تَخَوُّفٍ
- آيا كسانى كه بدسگالى كردهاند ايمنند از اينكه خداوند ايشان را [ ناگهان ] به زمين فرو برد ؟ يا از جايى كه پى نبرند عذابى بر آنان فرستد ؟ * يا [ خداوند ] در گرماگرم گشت و گذارشان فروگيردشان و گزير و گريزى ندارند ؟ * يا ايشان را در عين ترس و لرز فرو گيرد ؟ » « 9 » پس از آنچه خدا با ستمكاران كرده و در كتاب خويش بيان نموده و شما را از آن پرهيز داده بپرهيزيد ، و از اينكه پارهاى از آنچه در كتاب خود به گروه ستمگران وعده كرده و شما را از سرگذشت ديگران عبرت آموخته ، بر شما نيز نازل شود ، ايمن نباشيد زيرا نيكبخت آن است كه از ( سرگذشت ) ديگرى پند گيرد . ( 2 ) و به درستى ، خداوند در كتاب خود آنچه را با گروه ستمگرانى كه از مردم آباديهايى پيش از شما بودند كرده به گوشتان رسانده است ، آنجا كه فرموده « 10 » :
وَ أَنْشَأْنا بَعْدَها قَوْماً آخَرِينَ
- و قومى ديگر پس از آنان پديد آورديم » « 11 » و فرمود :
فَلَمَّا أَحَسُّوا بَأْسَنا إِذا هُمْ مِنْها يَرْكُضُونَ
- پس هنگامى كه عذاب ما را احساس كردند آنگاه بود كه از آن ديار گريختند » « 12 » و فرمود :
لا تَرْكُضُوا وَ ارْجِعُوا إِلى ما أُتْرِفْتُمْ فِيهِ وَ مَساكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْئَلُونَ
- ( در آن حال به آنها خطاب شد ) مگريزيد و به مهد ناز و نعمت و خانه و كاشانهتان باز گرديد ، باشد كه از شما بازخواست شود » « 13 » و چون عذاب بر سر آنها آمد :
قالُوا يا وَيْلَنا إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ
- گفتند واى بر ما كه به راستى ما ستمكار بوديم » « 14 » . اى مردم ، اگر بگوييد : در واقع مراد خداوند از اينان مشركانند ، ( چنين نيست ) و چگونه چنين باشد ؟ در حالى كه خود مىفرمايد :
وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى بِنا حاسِبِينَ
- و ترازوهاى
هامش
( 8 ) در پارهاى نسخهها و نيز در امالى به جاى « تركه » [ نكله - آن را رد كند و سخت روى بتابد ] آمده است .
( 9 ) النحل ، 45 تا 47
( 10 ) نسخهها در اينجا افتادگى دارد و در الروضة آمده است [ و كم قصمنا من قرية ظالمة - و انّما عنى بالقرية اهلها حيث يقول : و أنشأنا . . . الخ - و چه بسيار از شهرهاى ستمگر را كه درهم شكستيم - و مراد از « شهرهاى ستمگر » ، مردم ستمگر آنانند . تا آنجا كه فرمايد و ( قومى ديگر به جاى آنها ) بيافريديم . . . . و در امالى آمده است [ و كم اهلكنا من قرية . . . ] و عبارت آيه در تمام نسخ قرآن غير از عبارتى است كه در امالى آمده و شايد امالى نقل به معنى كرده باشد زيرا « قصمنا » به معناى « اهلكنا » است .
( 11 ) الأنبياء ، 11
( 12 ) الأنبياء ، 12
( 13 ) الأنبياء ، 13
( 14 ) الأنبياء ، 14