را گوارا و كام نوشنده را سيراب مىكند . نفوس را در برابر جذبهء آن مقاومتى نيست ، دلها را به سطح معرفت رهنمون است و پرتو رشد و كمال بر قلبها مىتاباند و عيبها را مىنماياند و ناديدنيها را نشان مىدهد و پردههاى هوى و هوس را بر مىگيرد و گناهان و پارساييها را از يك ديگر باز نموده الهام مىبخشد و نفوس را به ملكوت اعلى و پايگاه و الا رهبرى كرده به جلوهگاه نور درخشنده كه غايت مراد و كمال خرد ره يافتهء رشيد است مىكشاند و اين نعمت را نصيب صاحبدل آگاه و دارندهء گوش شنوا و بينندهء حقيقت مىسازد .
گفتههاى دانشمندان پيرامون مؤلّف و تأليفش
تمام كسانى كه پيرامون مؤلّف سخن گفتهاند جملگى او را به بزرگوارى و شرافت و گرانقدرى ستوده و همگى بر فضل و فقه و مهارت و برجستگى مقام و والايى منزلت و موثّق بودن او معتقد و در اعتماد بر كتاب او هم آوازند .
شيخ ابراهيم بن سليمان قطيفى ، معاصر محقق كركى - كه خدايشان رحمت كناد - در كتاب خود ، الوافية في تعيين الفرقة الناجية بنا بر گفته قاضى شوشترى - قدّس سرّه - در مجالس المؤمنين ضمن شرح حال ابو بكر حضرمى گويد : « حديث نخستين ، حديثى است كه شيخ داناى فرزانه فقيه عامل فاضل ، ابو محمد حسن بن على بن شعبه حرّانى در كتاب موسوم به التمحيص از امير مؤمنان عليه السّلام آورده است . » و آنگاه حديث را ياد كرده است .
شيخ حرّ عاملى - كه خدايش رحمت كناد - در امل الآمل گويد : « ابو محمد حسن بن على بن شعبه حرّانى محدثين فاضل و گرانقدر است كه كتاب پرسود تحف العقول عن آل الرسول او مشهور است و نويسندهء مجالس المؤمنين كتابى را نيز به نام التمحيص از او ياد كرده است . » مولا عبد الله افندى صاحب الرياض - قدّس سرّه - گويد : « فاضل دانشمند فقيه محدّث معروف ، مؤلف كتاب تحف العقول كه استاد ( مجلسى ) - كه خدايش مؤيّد بدارد - در البحار و مولى فاضل كاشانى در الوافى به كتاب التمحيص او اعتماد كردهاند . » صاحب الروضات - كه خدايش رحمت كند - گويد « حسن بن علىّ بن حسين بن شعبهء حرّانى ( يا چنان كه در پارهاى نسخهها آمده است ، حلبى ) فقيهى فاضل ، و متبحّرى هشيار ، و بلند پايهاى آبرومند است و كتاب بسيار سودبخش مفصّل تحف العقول عن آل الرسول او مورد اعتماد صاحبنظران است كه در آن به ترتيب مجموعهاى وافى از احاديث نبوى و اخبار امامان عليهم السّلام و اندرزهايى شفا بخش و پس از آن دو خبر قدسى معروف وحى شده بر موسى و عيسى بن مريم در پند و اندرزهاى بليغ الهى و بابى از اندرزهاى مسيح را كه در انجيل آمده ، آورده و در پايان وصيت مفضّل بن عمر به شيعيان را نگاشته است . »