هر چند ديگران ( ممكن است ) نماز را طولانىتر از شما بخوانند و بيش از شما روزه گيرند و صدقه دهند زيرا شما نسبت به خداوند وفادارتر و براى دوستداران ( و اولياء ) خدا و آن كس كه از خاندان پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله ولىّ امر شماست خيرخواهتريد .
( 1 ) اى بندگان خدا ! از مرگ و نزديكى و اندوه و رنج و دشوارى واپسين دمهاى آن بر حذر باشيد و ساز و برگ آن را آماده داريد زيرا مرگ وضعى مهمّ پيش آورد ، « 9 » ( براى نكوكاران ) با خيرى ( در رسد ) كه شرّى همراه ندارد و ( براى تبهكاران ) با شرّ و گزندى ( در رسد ) كه هرگز خيرى همراه آن نباشد .
پس چه كس به بهشت نزديكتر از آنكو برايش كار كند و چه كس به دوزخ نزديكتر از آنكو خود را سزاوار دوزخ سازد ؟ ! ( 2 ) هنگامى كه نفسهايتان با شما بستيزد بسيار ياد مرگ كنيد چه من شنيدم پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله مىفرمود : « نابودكنندهء لذّتها « 10 » را بسيار ياد كنيد » و بدانيد پيامد مرگ براى كسى كه خدايش نيامرزد و مشمول رحمتش نسازد ، از خود مرگ بسى دشوارتر است .
( 3 ) اى محمد « 11 » ! بدان كه من تو را به سرپرستى مردم مصر كه به ديدهء خودم بزرگترين سپاهيانم هستند ، گماشتم و تو را سزد كه بر خويشتن بترسى و براى دينت در اين مهم بر حذر باشى هر چند ( اين زمامدارى ) جز ساعتى از روز نباشد . ( 4 ) اگر توانستى پروردگارت را به بهاى خرسندى يكى از خلقش به خشم نياورى ، پس چنان كن زيرا خداوند به جاى ديگران است ولى در هيچ چيزى امكان جانشينى خدا نيست . « 12 » بر ستمگر سخت بگير و دستش را ( از تجاوز ) ببند و با اهل خير نرمى كن و آنان را به خود نزديك ساز و محرمان و برادران خود قرارشان ده .
( 5 ) سپس بنگر كه نمازت چگونه است ، زيرا تو پيشنمازى و هيچ پيشنمازى نيست كه بر گروهى نماز بخواند و در نمازشان تقصيرى باشد مگر آنكه گناه ايشان همه در تقصير نماز ، بر گردن او باشد ولى از پاداش ايشان چيزى كم نشود . ( 6 ) « 13 » پس به وضو توجّه كن كه مايهء تمامى و كمال نماز است و هر كه را وضو ( و طهارت ، درست ) نباشد نماز نباشد . ( 7 ) و بدان كه تمام اعمال تو تابعى از نماز توست ( 8 ) و بدان كه هر كه نماز را فرو گذارد و ضايع دارد نسبت به ديگر احكام اسلام ، غير از نماز فروگذارتر است .
( 9 ) اى مردم مصر « 14 » ! اگر توانيد گفتارتان كردارتان را و پنهانتان آشكارتان را تأييد كند و ( يكسان باشد ) و زبانتان بر خلاف كارهايتان نباشد ، چنان كنيد . ( 10 ) پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : « من بر
هامش
( 9 ) در متن « يأتى بامر عظيم » و در پارهاى نسخههاى تازه [ يفجأكم بامر عظيم - به حادثه مهم و بزرگى غافلگيرتان كند ] آمده است .
( 10 ) « هادم اللذّات - ويرانگر لذتها » كنايه از مرگ است .
( 11 ) تجديد خطاب به محمد بن ابى بكر است . - م .
( 12 ) يعنى خدا جانشين همه كس و جبرانكنندهء همه چيز است ولى هيچ كس و هيچ چيز جاى خدا را نمىگيرد و جبران خشم خدا نمىكند . - م .
( 13 ) مراد اينكه ثواب نماز از آن خود مأمومان و گناه تقصير و خطاى مأمومان در نماز بر گردن پيشنماز است . - م .
( 14 ) تجديد خطاب به مردم مصر . - م .