شرح حال مؤلّف
« 9 » بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم
مؤلّف و ستايشهايى كه از او كردهاند
. ابو محمد حسن بن على بن حسين بن شعبهء حرّانى حلبى معاصر شيخ صدوق ، در گذشته به سال 381 و روايتكننده از ابو على محمد بن همّام « 10 » در گذشته به سال 336 ه . ق است .
وى كه خدايش بيامرزاد ، از بزرگان علماى اماميان در قرن چهارم و يكى از نخبه سرافرازان بيمانند و يگانهاى از يگانگان و فخر آفرينى از مفاخر شيعه و بلكه نابغهاى از نوابغ امّت و پرچمدارى از برجستگان و دانشى مردى فقيه از فقيهان اين طايفه و پيشوايى از پيشوايان آن ، محدّثى گرانقدر و بزرگمايه و بلند پايه و بسياردان است كه سرشتى پاك و فضلى گسترده و ادبى ثمر بخش و دانشى پرسود دارد و اين همه از تأليف گرانقدر او كه نشانهء خردمندى و محك منزلت بلكه زبان گوياى فضل و ترازوى دانش اوست يعنى كتاب تحف العقول ، رهاورد خرد پيداست « 11 » كه كتابى است گرانبها كه مانند آن تضيف نشده و شامل رشتههايى از مرواريدهاى گزيدهء حكمت و جنگى از موعظهها و نويد و تهديد و پند آموزيها و بهترين اندرزها و خطبهها و زبدهء سخنان و ادب است كه مذاق فرزانه
هامش
( 9 ) اين شرح حال ترجمهء مقدمه ايست كه فاضل ارجمند آقاى على اكبر غفّارى وفّقه الله در سال 1335 ه . ش برابر 1376 ه . ق بر اصل عربى متن كتاب تحف العقول نگاشتهاند . - م .
( 10 ) ابو على بن همّام از مردم بغداد و موثق گرانقدرى بود كه تلعكبرى از او روايت كرده است .
رك : الكنى و الالقاب ، محدث قمى ، ج 1 ص 318 .
( 11 ) نام كامل اين كتاب چنين است : تحف العقول في ما جاء من الحكم و المواعظ عن آل الرّسول - رهاوردهاى خردها در حكم و اندرزهايى كه از خاندان پيامبر صلوات اللَّه عليهم رسيده است . اين كتاب را به اختصار تحف العقول نامند كه براى ترجمهء فارسى آن نام رهاورد خرد مناسب به نظر رسيد . - م .