كرديم ، اقتدا كنى ( 1 ) و در پيروى آنچه در منشور خود با تو عهد كردهام و با كمال اعتقاد حجّت را بر تو تمام نمودهام سخت بكوشى تا اگر هواپرستى كردى عذر و بهانهايت نباشد . ( 2 ) پس جز خداوند كسى ما را از كردار بد باز نمىدارد و جز خداوند ، جلّ ثناءه ، نيز كسى ما را توفيق خير نمىبخشد ( 3 ) و به حقيقت در ضمن فرمانهايى كه پيامبر خدا صلّى اللَّه عليه و آله به صورت سفارش به من فرمود ، سفارش به نماز و زكات و مراعات بندگان ( و زير دستان ) بود و من نيز فرمان خود را با تو به همين ( سفارش ) پايان مىدهم و لا حول و لا قوة الّا باللَّه العليّ العظيم . « 50 » ( 4 ) من از درگاه خداوند و از توانايى او در بر آوردن هر آرزويى مسألت دارم كه من و تو را بر آنچه موجب خرسندى اوست و عذرى كه در پيشگاه او و آفريدگانش روشن است همراه با نام نيك در ميان بندگان ( خدا ) و يادگارى نيكو در بلاد و تمامى و كمال نعمت و افزونى عزّت توفيق دهد و از او ( خواستارم ) كه عاقبت من و تو را به سعادت و فيض شهادت پايان بخشد . ما به درگاه او مشتاقيم ، و درود و سلامى فزون از حدّ بر پيامبر خدا و خاندان پاك و پاكيزهء او باد .
( 5 )
سخنرانى امام عليه السّلام معروف به خطبهء ديباج
« 1 » ( 6 ) سپاس خداى را كه پديد آورنده آفريدگان و آفرينندهء سپيدهدمان و جان دهنده مردگان و برانگيزانندهء به گور خفتگان است . گواهى مىدهم كه خدايى جز خداوند نيست و شريك ندارد و گواهم كه محمد صلّى اللَّه عليه و آله بنده و فرستادهء اوست .
( 7 ) اى بندگان خدا ، به راستى برترين دستاويزى كه توسّلجويان به خدا ، كه يادش شكوهمند است ، بدان دست يازند ايمان به خدا و پيامبرانش و به آنچه از جانب خدا آوردند ( 8 ) و جهاد در راه اوست كه بلنداى تارك اسلام است ( 9 ) و كلمهء اخلاص ( توحيد ) كه سرشت ( انسان و كلّ هستى ) است . ( 10 ) و بر پا داشتن نماز كه ( بنياد ) ملّت است ( 11 ) و پرداختن زكات كه واجب مقرّر است ( 12 ) و روزهء ماه رمضان كه سپرى نگهدارندهء ( جسم و جان ) است ( 13 ) و حجّ خانهء ( كعبه ) و عمره كه هر دو فقر را بزدايند و گناه را بريزانند و فردوس را موجب آيند . ( 14 ) و صلهء رحم كه مايهء فزونى دارايى و درازى عمر « 2 » و افزايش شماره ( خاندان ) است ( 15 ) و صدقهء پنهان كه پوشانندهء لغزشها و فرونشانندهء ( آتش ) خشم پروردگار تبارك و تعالى است ( 16 ) ، و صدقهء آشكار كه مرگ بد را دور مىساز ( 17 ) و احسانگريها كه ( آدمى را ) از سقوطها ( و به خاك افتادنهاى ) بد حفظ مىكند .
( 18 ) در ذكر خدا ، كه يادش شكوهمند است ، سرشار و فيض بار باشيد كه بهترين ياد كرد و ( مايهء )
هامش
( 50 ) نيرو و توانى جز به ( اراده ) خداى والاى بزرگ نيست .
( 1 ) بخشى از خطبهء ديباج با عنوان [ و من خطبة له عليه السلام ] در صفحه 329 و بخشى ديگر در صفحه 89 نهج البلاغه مرحوم فيض الاسلام آمده است ولى تمامى خطبه را فاقد است . - م .
( 2 ) در متن « و منسأة في الاجل - تأخير اجل » آمده است كه مراد درازى عمر و يا بهتر ، پر بركت بودن آن است هر چند اجل مسمّى كوتاه باشد . - م .