گردد . ( 1 ) در توبه براى هر كس كه آهنگ آن كند ، باز است ؛ پس به درگاه خداوند « نصوح وار » توبه كنيد شايد پروردگارتان از بديهاى شما چشم پوشد . ( 2 ) چون پيمانى بستيد بدان وفا كنيد . ( 3 ) هيچ نعمت و زندگانى خوشى از هيچ قومى زايل نشده مگر به سبب گناهانى كه مرتكب آنها شدهاند چه خداوند بر بندگان ستمگر نيست و اگر نعمت را با دعا استقبال كنند زايل نمىشود و اگر بلاها برايشان نازل شود يا نعمتها از دستشان برود و آنان با نيّت پاك به درگاه خداوند بنالند و سستى و اسراف نكنند « 66 » ( 4 ) ( خداوند ) هر تباهشدهاى را براى ايشان اصلاح كند و هر چه را از دست دادهاند به آنان باز گرداند . ( 5 ) اگر مسلمانى تنگدست شد از پروردگارش ( به ديگرى ) شكايت نكند ولى به ( درگاه خود ) او شكايت برد زيرا كليد كارها و چارهء آنها در آسمانها و زمين و آنچه ميان آنهاست به دست ( قدرت ) اوست و الحمد للَّه ربّ العالمين ، پروردگار عرش بزرگ هموست . ( 6 ) چون بندهاى از خواب برخيزد پيش از برخاستن ( از بستر ) بايد بگويد : « خدا مرا از ( نياز بردن به ) بندگان بس ، او مرا بسنده و كافى است و او بهترين وكيل و پشتيبان است » . ( 7 ) هر گاه يكى از شما شب برخاست ، به اطراف آسمان بنگرد و بخواند
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَ النَّهارِ . . .
- تا آنجا كه فرمايد -
. . . لا تُخْلِفُ الْمِيعادَ
« 67 » . ( 8 ) سر كشيدن ( و نگريستن ) به درون چاه زمزم بيمارى را درمان كند ، پس از آب آن چاه در آن سمت كه حجر الاسود است بنوشيد . ( 9 ) چهار رود از بهشتند : فرات و نيل و آمودريا و ريگ دريا ( كه دو رودند ) . ( 10 ) « 68 » مسلمان با فرماندهى كه بر اجراى حكم ( الهى ) امين نيست و فرمان خداى عزّ و جلّ را در سپاه اجرا نمىكند ، به جهاد نرود و اگر برود و ( در چنان نبردى ) بميرد در تضييع حق ما و ريختن خون ما ، ياور دشمن ماست و مردنش چون مردن به روز جاهلى است . ( 11 ) ياد كردما - خاندان رسالت - شفاى هر تباهى و بيمارى و درمان وسوسهء گناه ، و دوست داشتن ما خرسندى پروردگار است . ( 12 ) پذيرندهء فرمان و روندهء راه و مذهب ما فردا در باغ فردوس با ماست ، و منتظر فرمان ما چون كسى است كه در راه خدا به خون خود درغلتد ، ( 13 ) هر كه هنگام نبرد ما حاضر باشد و بانگ ما را بشنود و ما را يارى نكند خداوندش با بينى به آتش افكند ، « 69 » ( 14 ) آنگاه كه مردم رستاخيز كنند و راهها تنگ و بسته
هامش
( 66 ) مراد از سستى ، قصور در عبادت و سستى در شكرگزارى و مراد از اسراف ، زياده روى و بىبند و بارى در صرف نعمت است . )
( 67 ) پيشتر نيز اين آيات كريمه كه آيات 190 تا 194 سوره آل عمران است آمده و در پا برگ ص 113 ترجمه شده است .
( 68 ) فرات در عراق ، و نيل در مصر ، و سيحون و جيحون ( آمودريا و ريگ دريا ) در بلخ هستند ( آسياى ميانه ) و در پارهاى نسخهها به جاى « نهران - دو رود » [ مهران ] كه نام موضعى است آمده . اين رودها از لحاظ پرسودى چنانند كه به رودهاى بهشتى مانند و گويى از فردوس سرچشمه گرفتهاند ( و گر نه ) رودهاى پر آب زمين منحصر به اين چهار رود نيستند .
( 69 ) يعنى به سر دوزخش نگون كند . - م .