آن از دماى دوزخ است . ( 1 ) مسلمان به درمان نپردازد مگر آنكه بيمارى به تندرستى او غالب آيد : « 47 » ( 2 ) دعا قضاى استوار گشته را بگرداند ، پس آن را آماده داريد و به كار بريد . ( 3 ) وضوى بعد از طهارت را ده حسنه باشد پس وضو سازيد . ( 4 ) از تنآسايى بپرهيزيد كه هر كس تنبلى كند حق خدا را به جا نياورده است . ( 5 ) بوى بد ( تن ) را با آب بزداييد و به ( پاكيزگى ) خود رسيدگى كنيد كه خداوند چركينى بندگانش را كه موجب نفرت همنشين آنها باشد دشمن دارد . ( 6 ) هيچ يك از شما در نماز با ريش خود بيهوده بازى نكند و نيز به هر چه او را در نماز سرگرم دارد نپردازد . ( 7 ) مبادرت به عمل خير كنيد ، پيش از آنكه به كارى ديگر پردازيد .
( 8 ) نفس مؤمن از وى در رنج و مردم از او در آسايشند . ( 9 ) بايد عمده سخن شما ياد كرد خدا باشد .
( 10 ) از گناهان بپرهيزيد زيرا روزى بندهاى كه دست به گناه آلايد بند آيد . ( 11 ) بيماران خود را با صدقه دادن درمان كنيد و داراييهايتان را با پرداخت زكات حفظ كنيد . ( 12 ) نماز دستمايهء تقرّب هر پرهيزگارى ( به خداوند ) ، و حج جهاد هر ناتوان « 48 » است . ( 13 ) شوهردارى نيكو ، جهاد زن باشد . ( 14 ) فقر مرگ بزرگتر است . ( 15 ) كمى ( عيال و ) نانخور يكى از دو آسايش است . ( 16 ) اندازه نگهداشتن نيمى از زندگانى است .
( 17 ) اندوه نيمى از پيرى است . مردى كه مقتصد ( و ميانه رو ) باشد درويش نگردد ( 18 ) و مردى كه مشورت طلبد نابود نشود . ( 19 ) احسان ( و دستگيرى مالى ) روا نيست مگر به شخص خانوادهدار و ديندار .
( 20 ) هر چيزى را نتيجهايست و نتيجهء كار نيك سرعت رهايى ( به روز رستاخيز ) است . ( 21 ) كسى كه به عوض گرفتن ( اخروى ) يقين دارد در بخشش گشاده دستى كند . ( 22 ) هر كه هنگام مصيبت بر ( زانوان يا ) رانهاى خود دست كوبد ، پاداشش بكاهد . ( 23 ) برترين كردار مؤمن انتظار گشايش داشتن است . ( 24 ) هر كه پدر و مادرش را اندوهگين كند نسبت به آن دو ناسپاسى كرده است . ( 25 ) روزى را با صدقه دادن درخواست كنيد . ( 26 ) بلاهاى گوناگون را با دعا دور سازيد ، ( پس ) پيش از رسيدن بلا بر دعا بپاييد .
سوگند به آن كه دانه شكافد و جاندار برآرد ، بلا بر مؤمن شتابندهتر از سيل فروريزنده از فراز تپه به پايين يا دويدن استران تيزگام است . ( 27 ) سالم رستن از سختى بلا را درخواست كنيد كه سختى بلا ، رفتن دين است . ( 28 ) نيكبخت آن است كه از ( سر گذشت ) ديگرى پند گيرد و ( اگرش گويند ) پذيرد . ( 29 ) خويشتن را به اخلاق نيكو بپروريد زيرا بندهء با ايمان به خوشخويى خود به پايهء روزهدار شب زندهدار رسد . ( 30 ) هر كه دانسته ، مى بنوشد خدايش زهرابهء چركين دوزخ بنوشاند هر چند آمرزيدنى بوده باشد . ( 31 ) نذر كردن بر ( ارتكاب ) معصيت و سوگند بر قطع رحم روا نيست . ( 32 ) دعاكنندهء بىعمل
هامش
( 47 ) زيرا درمان جز به دارو ممكن نيست و داروها اثر تهييجى و تحريكى دارند و سبب بيماريها و نارساييهايى ديگر مىشوند و در احاديث آمده است « تا تحمّل بيمارى توانيد كرد از به كار بردن دارو اجتناب كنيد » و « هيچ دارويى نيست مگر آنكه بيمارىاى را برانگيزد » ( و نيز از امير مؤمنان عليه السّلام در نهج البلاغه آمده است « امش بدائك ما مشى بك - چندان كه بيماريت با تو بسازد تو نيز با آن بساز و تحمّلش كن . - م . )
( 48 ) مراد از ناتوان كسى است كه به سببى توانايى رزمى و قدرت بر گرفتن سلاح و بيرون شدن به جهاد ندارد . - م .