كارى داشت با پيمبر مىگفت و اجازه مىگرفت كه به دنبال كار خويش برود و پيمبر اجازه مىداد
و چون كار وى انجام مىشد به منظور خير و ثواب به كار حفر بازمىگشت و خدا عز و جل اين آيه را نازل فرمود :
« * ( إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّه وَرَسُولِه وَإِذا كانُوا مَعَه عَلى أَمْرٍ جامِعٍ لَمْ يَذْهَبُوا حَتَّى يَسْتَأْذِنُوه إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ أُولئِكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِاللَّه وَرَسُولِه فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ الله إِنَّ الله غَفُورٌ رَحِيمٌ 24 : 62 ) * » [ 1 ] يعنى : مؤمنان فقط آن كسانند كه به خدا و پيغمبرش گرويدهاند ، اگر براى بعضى كارهايشان از تو اجازه خواستند به هر كدامشان خواستى اجازه بده و براى ايشان آمرزش بخواه كه خدا آمرزگار و رحيم است . » اين آيه دربارهء مؤمنان مطيع خدا و پيمبر بود و هم دربارهء منافقان كه بىخبر مىرفتند اين آيه آمد :
« * ( لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً قَدْ يَعْلَمُ الله الَّذِينَ يَتَسَلَّلُونَ مِنْكُمْ لِواذاً ، فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخالِفُونَ عَنْ أَمْرِه أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ . أَلا إِنَّ لِلَّه ما في السَّماواتِ وَالأَرْضِ ، قَدْ يَعْلَمُ ما أَنْتُمْ عَلَيْه 24 : 63 - 64 ) * . » [ 2 ] يعنى : خطاب كردن پيمبر را ميان خودتان مانند خطاب كردن همديگر نكنيد خدا از شما كسانى را كه نهانى ، در مىروند مىشناسد ، كسانى كه خلاف فرمان او مىكنند بترسند از آنكه بليه اى به ايشان رسد يا عذابى المانگيز به ايشان رسد .
بدانيد كه هر چه در آسمانها و زمين هست از خداست و مىدانيد كه شما در چه حاليد .
و مؤمنان بكوشيدند تا خندق به سر رسيد .
عمرو بن عوف مزنى گويد : به سال جنگ احزاب پيمبر خندق را از بيشهء شيخين از محلهء بنى حارثه تا مذاذ خط كشيد
و براى هر ده كس چهل ذراع معين كرد و
هامش
[ 1 ] نور : 62
[ 2 ] نور : 62