باشد . چنان كه روايتى در اين باب از پيمبر صلى الله عليه و سلم آوردهاند و گفتهاند كه به هنگام خلقت عرش بر آب و آب بر باد بود و اگر چنين باشد آب و باد پيش از عرش آفريده شده است .
روايت هست كه از ابن عباس پرسيدند دربارهء گفتار خدا عز و جل كه فرمايد « و عرش وى بر آب بود » آب بر چه بود ؟ گفت : « بر باد بود . »
و روايت ديگر به همين مضمون هست .
گويند آسمانها و زمين و همه مخلوق ميان درياها بود و اين همه ميان هيكل بود و هيكل ميان كرسى بود .
ذكر گويندهء اين سخن :
از وهب روايت كردهاند كه از عظمت خداى مىگفت كه آسمانها و زمين و درياها در هيكل است و هيكل در كرسى است و قدم خدا عز و جل بر كرسى است .
و كرسى چون پاپوش قدم او است .
از او پرسيدند هيكل چيست ؟
گفت : « چيزى است در اطراف آسمانها كه زمين و درياها را چون طناب خيمه به بر گرفته » .
و هم از او دربارهء زمينها پرسيدند كه چگونه است ؟
گفت : « هفت زمين گسترده است چون جزيره ها كه ميان هر دو زمين دريايى هست و دريا همهء زمينها را ببر گرفته و ما وراى دريا هيكل است . » و گفتهاند كه از خلقت قلم تا خلقت ديگر چيزها هزار سال فاصله بود .
ذكر گويندهء اين سخن :
از ضمره روايت كردهاند كه خداوند قلم را بيافريد و بدان همه چيزها را كه
تاريخ الطبرى ( فارسي ) — صفحة 22
مساهمون: محمد بن جرير الطبري
ص٢٢