تخطي إلى المحتوى الرئيسي

در آمدى بر تاريخ قرآن ( فارسى ) — صفحة 263

مساهمون:

ص٢٦٣
اثرى كه برندهء جايزه شده بود در سال 1860 تحت عنوان تاريخ قرآن در گوتينگن به طبع رسيد و اساس اغلب تحقيقات قرآنى [ اروپايى ] قرار گرفت . سرگذشت بعدى [ تغيير و تحول و چاپ‌هاى ] كتاب نولدكه خود يك ماجراى مفصل دنباله‌دار است . در سال 1898 ناشر به مؤلّف پيشنهاد چاپ دوم اثر را داد ، و از آن‌جا كه نولدكه خود نمىتوانست اصلاحات و تغييرات لازم را انجام دهد ، اين وظيفه به عهدهء يكى از شاگردانش به نام فريدريش شوالى
Friedrich Schwally
افتاد . شوالى اين وظيفه را با همّت و كمال‌گرايى سنتى آلمانى عهده‌دار شد . ولى به علت همين كمال‌گرايى و دلايل مختلف ديگر ، طبع ويرايش دوم ساليان سال به طول انجاميد . مجلّد اول كه اختصاص به بررسى منشأ قرآن دارد ، سرانجام در سال 1909 در لايپزيگ منتشر شد ، و مجلّد دوم كه دربارهء جمع و تدوين قرآن است در سال 1919 از چاپ بيرون آمد . شوالى در فوريهء 1919 درگذشت ، ولى قبل از وفاتش دستنويس [ گسترش‌يافته و بازنگاشتهء جلد دوم ] اثر را كامل كرده بود كه تحت‌نظارت و مراقبت دو همكار به زير چاپ رفته بود . ولى شوالى در مورد جلد سوم كه در زمينهء تاريخ متن بود ، فقط كارهاى ابتدايى و اصلاحات اوليه را انجام داده بود . لذا محققى به نام گوتلف برگشترسر
GottHelf Bergstrasser
، داوطلبانه مسئوليت جلد سوم را عهده‌دار گرديد . دو بخش از اين جلد ( در حد دوسوم كل آن ) در سال‌هاى 1926 و 1929 به چاپ رسيد . در همين احوال مقادير معتنابه مطلب اصلاحى و تكميلى كشف شد ، و لذا ويرايش و طبع بخش سوم جلد سوم را به تأخير انداخت . در اين حيص‌وبيص برگشتراسر به طرز غيرمنتظره‌اى در سال 1933 وفات يافت ؛ و دنبالهء كار به عهدهء محقق ديگرى به نام اوتوپريتسل
Otto Pretzl
افتاد كه كار را در سال 1938 ، يعنى شصت و هشت سال پس از طبع اول و چهل سال پس از پيشنهاد ناشر براى تكميل و تجديدطبع آن ، به اتمام رساند . اين اثر به واقع اثر معتنابهى از همكارى علمى است و به شايستگى عنوان تحقيق معتبر و معيار را در زمينهء خود [ تاريخ قرآن ] كسب كرده است ، اگرچه بعضى از بخش‌هاى آن امروزه نياز به بازنگرى دارد . طبع اول ( 1860 ) تاريخ قرآن نولدكه به هيچ‌وجه داراى استقصاى تام در مسائل قرآن‌پژوهى نبود . او تحقيقات قرآنى خود را همچنان ادامه داد ، به‌ويژه در بخش افتتاحيهء
در آمدى بر تاريخ قرآن ( فارسى ) — صفحة 263 | ريچارد بل / بهاء الدين خرمشاهى