نوع مقاتل را نام مىبرد وبه همين تعداد نيز در لابلاى ديگر مجلدات نام برده است كه يقينا
چيزى در حدود 130 نوع مقتل مىباشد . تازه اين تعداد كثير ، مربوط به تتبع محدود يك
فرد محقق مىباشد ويقينا تعداد اين گونه مقاتل ، خيلى بيش از اين مقدار بوده است ، چون هر
عالم ديني محب أهل بيت ( ع ) ، خواسته است در طول عمر خويش ، از اين طريق ، اظهار
ارادتى به ساحت والاي شهيدان كربلا نموده باشد ، كه در كوران حوادث روزگار ، يا از بين
رفته اند ، يا در اختيار محققان قرار نگرفته اند .
از اين تعداد مقاتل مضبوط ، حدود ده نوع از آن مقاتل مربوط به قرون أولية اسلام
است كه أسامي آنها به اين ترتيب مىباشد :
1 - مقتل أصبغ بن نباته مجاشعى ( متوفى در قرن أول ) كه از ياران خاص
أمير مؤمنان ( ع ) وصاحب عمر پر بركت ، متجاوز از صد سال بوده است ( 1 ) .
2 - مقتل جابر بن يزيد جعفى ( متوفى 128 ه ق ) صاحب تفسير معروف . ( 2 )
3 - مقتل أبى مخنف لوط بن يحيى بن سعيد أزدى ( متوفى ( 157 ه . ق ) . ( 3 )
4 - مقتل نصر بن مزاحم منقر بن عطار ( متوفى 212 ه . ق ) كه نجاشي در رجال خود ،
بخصوص از آن نام برده است .
5 - مقتل أبى إسحاق إبراهيم بن إسحاق نهاوندى ، از علماى قرن دوم ، كه قاسم بن محمد
همداني ( متوفى 269 ) طبق نقل نجاشي ، از أو روايت كرده است .
6 - مقتل ابن إسحاق ثقفى ( م 283 ه ق ) يكى از بنى أعمام مختار ، صاحب كتاب
" المعرفة " ، كه از مقاتل أولية مىباشد .
7 - مقتل ابن واضح يعقوبي ، صاحب تاريخ يعقوبي ( متوفى بعد از 292 ه . ق ) مقتل أو
متأخر تر از أبى مخنف مىباشد .
هامش
( 1 ) معجم رجال الحديث ، ج 3 ، ص 219 تا 225 .
( 2 ) طبقات مفسران شيعه ، ج 1 ، ص 601 تا 604 .
( 3 ) البتة مقتلى كه طبري از آن نقل كرده است ، آن مقتلى نيست كه اكنون در دسترس مىباشد .