شده و سابقهدار مىباشد و ديگر كتب فقهى قرآن ، متأخّر از آن مىباشند . به قول ابن مالك
« و هو بسبق حائز تفضيلا * مستوجب ثنائى الجميلا »
« و اللّه يقضى بهبات وافرة * لى و له فى درجات الأخرة »
2 - اين كتاب بيش از هر منبع ديگر ، به آيات قرآن استناد دارد و نوعى « تفسير قرآن به قرآن » از قرن نهم هجرى به شمار مىآيد و از روايات و احاديث تنها به عنوان تأييد و شاهد مطالب ، استفاده نموده است .
3 - كنز العرفان يك نوع فقه تطبيقى ، و مقارنهاى است كه امروز متداول بين فقهاى اعلام و حوزههاى علوم دينى مىباشد . اين كتاب در لابهلاى مباحث آراء فقهاى چهارگانه اهل سنّت و گاهى زيديّه و ظاهريّه را نيز مىآورد و كمكى كه در اين ترجمه به دانشپژوهان فقه ، انجام گرفته است ، اينست كه منابع و مدارك آراء فقهى را با قيد صفحه و معرّفى منبع جديد ، در اختيار آنان قرار داده است .
4 - مزيّت چهارمى كه ما به آن دسترسى پيدا نموديم استيعاب كامل بحث در برخى ابواب فقهى مىباشد كه كاملا بىسابقه مىباشد . به عنوان نمونه مىتوان :
« قرآن و حمايت از أيتام » ، « شرح و توضيح همسران رسول خدا ( ص ) » ، « كتاب نكاح و ازدواج » ، « طلاق و انواع جدائىها از قبيل : لعان ، ظهار ، ايلاء و مسائل جنبى طلاق » و ديگر مباحث جنبى طلاق .
5 - پنجمين خصوصيّت ممتاز كتاب ، ادب كلام و رعايت حرمت علمى و اخلاقى نسبت به مخالفان و خصوم رأى خويش مىباشد . اين روشى كه مكتب اسلام بيش از هر مكتب ديگر به آن توصيه و سفارش مىنمايد ، جائى كه مىفرمايد :
« أدع الى سبيل ربّك بالحكمة و الموعظة الحسنة و جادلهم بالّتى هى أحسن » .
6 - ششمين و آخرين خصوصيّت و امتياز اين كتاب آنست كه محتوى تعداد 446 آيهء فقهى مىباشد و حدودا 50 آيهء ديگر نيز در لابلاى اين آيات ، مورد تفسير و استنباط قرار گرفته است و بر حسب تبويب و تنظيم ما ، داراى 44 كتاب فقهى مىباشد . پس مجموعا 500 آيهء حكمى را در برداشته است . قابل تذكّر است در كتاب حاضر شمارههاى آيات ، تيترها و سوتيترها و فصلبندىها عموما از ناحيهء مترجم صورت پذيرفته است و در اصل كتاب ، وجود نداشته است . آخرين كلام و اميد ما از درگاه ايزد پذيرش اين عمل كوچك و ناقابل و حقير مىباشد .
عبد الرّحيم عقيقى بخشايشى « پائيز 1385 ه ق »