پاك كننده نمىباشند ، و الّا اگر ديگر مايعات نيز پاك كننده بودند ، منّت گزارى ناتمام بود و بلكه در آيه به جاى ( ماء ) ( مايعا ) مىفرمود ، بهتر بود .
2 - مسئله دوّم ؛
« وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ »
بعضىها گفتهاند منظور از ( رجز الشّيطان ) « جنابت » است . « رجز » به معناى نجاست است و نجاست شيطان ، همان جنابت مىباشد . بعضىها گفتهاند ، منظور از
« رِجْزَ الشَّيْطانِ »
عذاب و شكنجه است .
برخى ديگر گفتهاند منظور « وسوسه » است به دليل آنكه هنگامى كه مسلمين بر « كثيب اعفر در بدر » اجلال نزول كردند ، در آن محل پاهايشان چركين و كثيف شد و آب در اختيار نداشتند و خوابيدند و اكثر آنها محتلم شدند . مشركين زودتر از آنها رفتند چشمهها و يا چاههاى آب را تصرّف كردند . شيطان به صورت شخصى ظاهر گشت و به مسلمين گفت : شما بدون وضو و با حالت جنابت ، نماز مىخوانيد ؟ و در حالى كه همهتان تشنه هستيد ، و اگر شما بر حق بوديد ، براى چه مشركين در تصرّف آب بر شما پيشگام مىشدند ؟ « مسلمين » شديدا اندوهگين و محزون شدند . شبانه خداوند متعال باران شديدى نازل فرمود كه حتّى آب از دشت ، جارى گشت و ريگهاى روان بر اثر آب باران ، طورى ثبات يافتند كه مىشد پاها روى ريگها ثابت بماند ؛ بدين ترتيب نفسها پاكيزه شد ( داستان جنگ بدر در كتاب جهاد خواهد آمد ) .
بنابر قول اول كه مراد از
« رِجْزَ الشَّيْطانِ »
« جنابت » است ، نجاست منى ، از آيه استفاده مىشود ، و براى همين خاطر است جاى « رجز » ، « رجس » قرائت شده و « رجس » مترادف با نجاست مىباشد .
[ 8 ] هشتمين آيه :
آيهء هشتم :
« وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ ، قُلْ هُوَ أَذىً . . . »
« 1 » ؛ « و از تو دربارهء خون حيض سؤال مىكنند . بگو چيزى زيانبار و آلوده است ، از اين رو در حالت قاعدگى از زنان كنارهگيرى كنيد و با آنان نزديكى ننمائيد تا پاك شوند و هنگامى كه پاك شدند از آنجائى كه خدا ، به شما فرمان داده است ، با آنان آميزش كنيد ، خداوند توبهكنندگان را دوست مىدارد و پاكان را نيز دوست مىدارد » .
واژهء « محيض » در لغت هم به عنوان مصدر ميمى آمده است مانند مجيى به معنى « آمدن » و مبيت به معنى « شبزندهدارى » و هم به عنوان اسم زمان و اسم
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 222 .