« وَ مَنْ أَوْفى بِعَهْدِهِ »
، استفهام به صورت انكار مىباشد و
« أَوْفى »
افعل التفضيل است ، يعنى : چه كسى وجود دارد كه وفادارتر و خوشقولتر از خداى منّان باشد و چرا اينگونه نباشد . « خلف وعده » قبيح است و قبح بر خداوند متعال ، محال مىباشد .
« فَاسْتَبْشِرُوا »
؛ يعنى : « بسيار شادمان باشيد از اين معاملهاى كه انجام داديد » و چرا شادمان نباشيد ؟ شما چيز حقير و پست و فانى را فروختهايد و در مقابل آن ، چيز باارزش و هميشگى و جاودانى را گرفتهايد و اين يك « فوز عظيم » و پيروزى بزرگ و درخشانى است .
روايتى از امام زين العابدين ( عليه السّلام ) : روايت شده است فردى به امام سجّاد ( عليه السلام ) عرض كرد كه شما حجّ را بر جهاد مقدّم داشتهايد ، در صورتى كه خداوند مىفرمايد :
« إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ »
؛ « سوره توبه ، آيهء 11 » . امام ( عليه السّلام ) در پاسخ فرمودند :
« پس بعد آيه را هم بخوان »
« التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ الْحامِدُونَ السَّائِحُونَ »
، « 1 » كه اشاره به آن است كه جهاد مأمور به دو آيه همراه با امام معصوم ( عليه السّلام ) است ، نه هر جنگ و پيكارى » سؤالكننده را به خاطر جهل و نادانى خود تنبيه نمود كه حقّ اعتراض به شخصيّت عالم جامع شرايط عبادات و اسرار طاعات را ندارد .
* * *
[ 137 و 138 ] آيهء هشتم :
« ما كانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ لا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ لا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَ لا نَصَبٌ وَ لا مَخْمَصَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَطَؤُنَ مَوْطِئاً يَغِيظُ الْكُفَّارَ ، وَ لا يَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِحٌ إِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ وَ لا يُنْفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً وَ لا يَقْطَعُونَ وادِياً إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ »
. « 2 »
« اهل مدينه و باديهنشينان اطرافش نبايد هرگز از فرمان پيامبر تخلّف ورزند و نه هرگز بر خلاف ميل او ميلى از خود نشان دهند تا آنكه به عوض اطاعت و فرمانبردارىشان هيچ رنج تشنگى ، گرسنگى و خستگى در راه خدا نكشند و هيچ
هامش
( 1 ) . سورهء توبه ، آيهء ، 112 .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيات 120 - 121 .