شرافت آن مىباشد كه اشرف اقسام هدى مىباشد .
« وَ لَا آمِّينَ »
، يعنى : « كسانى كه آهنگ خانه خدا را نمودهاند ، احترام بگذاريد و بىاحترامى نكنيد » . قصدكنندگان خانهء خدا چه مسلمان و يا كافر باشند . زيرا در دوران جاهليّت كفّار هم خانهء خدا را زيارت مىكردند و به وسيلهء دو آيهء ذيل نسخ شد . « هرجا به مشركين دست يافتيد ، بكشيد » . « 1 » « مشركان نبايد بعد از امسال به مسجد الحرام نزديك شوند . يعنى آنان را نگذاريد كه به مسجد الحرام وارد شوند » . « 2 »
جملهء
« يَبْتَغُونَ فَضْلًا »
؛ « براى تحصيل فضل و رضاى پروردگار به خانهء خدا رو مىنمايند » ، صفت براى آمّين مىباشد ؛ يعنى : براى بدست آوردن سود تجارى و جلب رضاى پروردگار ، به وسيلهء انجام مراسم حج مىآيند ، خداوند آنها را به آنچه كه در دل دارند ، توصيف نموده است .
بعضىها گفتهاند از آيهء مورد بحث ، چيزى نسخ نشده است ، چه آنكه در ماههاى ذى قعده ، ذى حجه ، محرّم و رجب » مسلمين نبايد به كشتار دست بزنند ، مگر در صورتى كه إقدام به جنگ كنند .
اين قول به عدم نسخ را ابن جريح ، گفته است و از امام باقر ( عليه السّلام ) هم روايت شده است و قول به عدم نسخ موافق اين مطلب است كه سورهء مائده ، آخرين سورهاى است كه نازل شده است و امام ( عليه السّلام ) فرمود : « حلال اين سوره را حلال ، و حرامش را حرام بدانيد » و گذشته از همهء دلائل ، تخصيص بهتر از نسخ است .
« وَ إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا »
؛ « هنگامى كه از احرام خارج ، و محلّ شديد صيد بر شما جايز و مباح است » .
« وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ »
؛ يعنى : « عداوت و كينهء شما را وادار نكند جرمى را مرتكب شويد . كسى كه با ضمّ « يا » قرائت نموده است ، آن را متعدّى قرار داده است ، براى اينكه « جرم » مانند « كسب » به يك مفعول متعدّى مىشود و اگر بخواهيم آن را متعدى نماييم ، بايد همزه بر آن اضافه شود : « اجرمته » يعنى « حملته على الجريمه » ؛ « او را وادار كردى ، براى انجام جرم » . معناى آيه : بغض و عداوت شما را وادار نسازد كه حكم خدا را زير پا بگذاريد .
* * *
[ 124 ] آيهء ششم :
« ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَ أُحِلَّتْ لَكُمُ الْأَنْعامُ إِلَّا ما يُتْلى عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثانِ وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ »
؛ « 3 »
هامش
( 1 ) . سورهء برائت ، آيهء 5 .
( 2 ) . سورهء برائت ، آيهء ، 28 .
( 3 ) . سورهء حج ، آيهء 30 .