وجه هفتم : بر شخصى كه حجّ تمتّع را انجام مىدهد ، واجب است كه طواف حجّ ، سعى بين صفا و مروه و طواف نساء را روز دهم و يازدهم انجام دهد و اگر تأخير نمايد ، كافى و مجزى است ، منتهى گناهكار خواهد بود و امّا در حجّ قران و افراد ، تا آخر ذى حجّه تأخير آن جايز است .
بحث دوّم : پيرامون چند مسئله فقهى
« فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ »
؛ « اگر محصور شديد و موانعى به شما اجازه نداد كه پس از احرام بستن ، وارد مكّه شويد ، آنچه از قربانى فراهم شود ذبح كنيد و از احرام خارج شويد » در اين آيه چند مسئله فقهى قابل توجّه مىباشد .
1 - « أحصر الرّجل » ؛ يعنى : به وسيلهء مرض ، يا دشمن يا غير آنها از مراد و مقصود خود ، جلوگيرى و محصور شود ؛ چنانچه خداوند فرموده است : « كسانى كه در راه خدا محصور شدهاند » يعنى منع شدهاند . حصر يعنى : دشمن او را از رفتن ، منع و يا زندانىاش نموده است . « حبس » و « حصر » هر دو به معناى منع شدن از هر چيزى است . مثلا مىگويند : « صدّه و أصدّه » كه به معناى « منعش نموده است » مىباشد .
نظر ابو حنيفه اين است كه : كسى كه به وسيلهء دشمن يا عارض شدن مرض از إدامهء حج منع شده باشد ، حكم إحصار ، بر او ثابت است . و امّا شافعى و مالك و احمد برآنند كه حكم « حصر » زمانى ثابت مىشود كه به وسيلهء دشمن منع شده باشد ولى اگر به وسيلهء مريضى ، منع شده باشد ، بايد بر احرام خود باقى باشد و نبايد محلّ شود تا آنكه خود را به خانهء خدا برساند و اگر نتواند حج را انجام دهد ، بايد تبديل به عمره نموده و قربانى كند و در سال ديگر قضاى آن را به جا آورد . از نظر آنها مسئلهء مذكور در صورتى است كه با خدا شرط نكرده باشد ( كه در صورت عدم مانع ، حجّ نمايد ) اگر چنين شرطى كرده باشد ، منع از ناحيهء مريضى و دشمن مساوى و برابر است ؛ يعنى :
در صورت مريضى نيز مىتواند محلّ شود .
شيعه و حصر از حج :
از نظر علماى شيعه ، « إحصار » مخصوص مرض است و « صدّ » مخصوص به دشمن و شبيه او و امثال دشمن ، زيرا دشمن و امثال آن در مانع شدن از رسيدن به مقصود ، شريك هستند و نظر بر اينكه هر كدام از « حصر » و « صدّ » حكم مخصوص به خود را دارند ، لذا هر يك به نام مخصوص ، اختصاص يافته است . « حصر » يعنى كسى كه مريضى مانع ادامه ، حج وى شده است ، بايد قربانى خود را همراه همسفرانش