منظور كدام طواف است مجمل مىباشد . نظر براينكه رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرموده است : عبادتهاى حجّ را از من فرا بگيريد » ، نحوهء عمل ، از بيان رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) معلوم مىشود و طواف مذكور طواف زيارت ، طواف نساء ، طواف عمره و طواف وداع را شامل مىشود . بنابراين دليلى ندارد كه مراد تنها « طواف نساء » بوده باشد نه غير آن .
بيت عتيق چيست ؟
علّت اينكه خانهء خدا به « عتيق » يعنى « آزاد شده » نام نهاده شده است به اين جهت است كه خداوند آن را از غرق شدن در طوفان نوح ( ع ) و يا از دست ستمگران ، نجات داده و از شرّ آنها حفظ نموده است ، چنانچه ابرهه وقتى آهنگ تخريب خانه را نموده بود ، خداوند او و نيروهايش را هلاك نمود .
( چنانچه در روايتى آمده است : « تبّع » به قصد تخريب خانهء خدا ، متوجّه مكّه شد ، در غدير فلج شد و أطبّاء از معالجهء او عاجز شدند . عدّهاى از اهل توحيد به او گفتند :
« اگر به قصد زيارت كعبه به روى ، خدا شفايت دهد . او به نيّت زيارت ، رو به مكّه نمود و خداوند او را شفا داد . او نخستين كسى بود كه خانهء خدا را با كسوت پوشانيد و هزار شتر قربانى نمود و به عموم مردم إطعام نمود ) .
و امّا حجّاج بن يوسف ركنى از خانهء خدا را تخريب نمود ، ولى به مصيبتى گرفتار نشد . جهتش اين بود كه او به قصد دستگيرى عبد اللّه بن زبير وارد شد و نه تخريب بيت و لذا بعد از دستگيرى ابن زبير آن را از نو تعمير كرد .
اين توجيه ضعيف است ، چه آنكه عمل دستگيرى وى در بيت خدا نيز ، كار زشتى بوده و مخالف با صريح آيهء
« وَ مَنْ دَخَلَهُ كانَ آمِناً
« 1 »
»
؛ « كسى كه وارد خانه خدا شود ، در امان خواهد بود .
پاسخ بهتر اين است كه خداوند او را به بركت رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) هلاك نكرد ، چون او از امّت پيامبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) بود و امّت اسلامى طبق وعدهء الهى ، از عذاب فورى دنيوى ، در امان مىباشند .
هامش
( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 97 .