معناى آيه چنين است : « خداوند كعبه را براى اقامه و ساماندهى امور مردم قرار داده است كه در عبادتها و زندگىشان ، متوجّه آن باشند .
عبادتها : در حال نماز بايد رو به كعبه باشند و طوافشان بايد به گرد كعبه باشد و در ذبح حيواناتشان رو به كعبه باشد و كوتاه سخن ، مردههايشان در حال احتضار و غسل دادن و دفن مردهها و دعايشان و قضاى احكام يا حكم نمودن حاكمان ، همه و همه بايد به سوى كعبه باشد .
از لحاظ زندگى مادّى ، محل و جاى امن براى مردم ، جهت ايمن بودن از خوف و ترس و اذيّت و آزار ستمگران ، كعبه است و در كنار كعبه مىتوانند تحصيل روزى نمايند و گردهمايى عدّهء زيادى از مردم در كنار كعبه ، يكى از راههاى سامان دادن به نظام زندگى اقتصادى است و غير از مذكورات فوايد و آثار فراوانى دارد .
اين جعل و قراردادن . . . براى اين است كه بدانيد خداوند به هر معلومى دانا است و اسرار موجودات و آينده و سرانجام كار موجودات را مىداند و طبق حكمت و علم خود ، امور آنها را تدبير و سر و سامان مىبخشد .
نوع چهارم : لباس نمازگزار
نوع چهارم : راجع به مقدّمات ديگر نماز است ( مثلا يكى از مقدّمات نماز طهارت بود و ديگرى از مقدّمات ، قبله بود كه بحث آن به پايان رسيد و يكى از مقدّمات ديگر لباس است . در بحث نوع چهارم ، آيات چندى در قرآن كريم موجود است كه يك يك آنها مورد توجّه قرار مىگيرد :
[ 29 ] آيهء اوّل :
« يا بَنِي آدَمَ ! قَدْ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمْ لِباساً يُوارِي سَوْآتِكُمْ وَ رِيشاً وَ لِباسُ التَّقْوى ، ذلِكَ خَيْرٌ ذلِكَ مِنْ آياتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ
« 1 »
»
؛
« اى فرزندان آدم ! ما لباسى بر شما فروفرستاديم كه اندام شما را مىپوشاند و زشتىهاى بدنتان را پنهان مىسازد و مايهء زينت شما است و لباس پرهيزگارى بهتر است ، اينها همه از آيات خدا است . شايد متذكرّ نعمتهاى او شويد » .
در اين آيه پنج نكته قابل توجه است .
نكته 1 - دليل آنكه فرمود : فروفرستاديم . . . آن است كه تأثير و اثرگذارى از ناحيهء موجودات علوى و عالم بالا است و يا در صورت مقابلهء موجودات علوى با
هامش
( 1 ) . سورهء اعراف ، آيه 25 .