سابور ( در 255 / 869 درگذشت )
سابور بن سهل پزشك مسيحى ، بيمارستان جندىشاپور را اداره مىكرد و سپس حدود سال 850 به بغداد فرا خوانده شد . او مؤلف نخستين قرابادين يا اقرابادين بزرگ ( فارماكوپه - مجموعهء دستورهاى دارو ) به نام كتاب الاقرابادين الكبير « 416 » در شرق است .
اين كتاب حجيم كه از 17 فصل ( باب ) « 417 » تشكيل شده در طول سه سده به منزلهء راهنما در بيمارستانها و داروخانهها كاربرد داشته است و بعدها اقرابادين علاء الدوله بن التلميذ ( در سال 560 / 1165 درگذشت « 418 » ) جاى آن را گرفت . كتاب سابور تا امروز باقى مانده است و دستنويس آن در مونيخ حفظ مىشود . « 419 »
در صيدنه تنها يك بار به « اقراباذين سابور [ بن سهل ] » اشاره شده است .
الكندى ( در سال 256 / 870 درگذشت ) « 420 »
ابو يوسف يعقوب بن اسحق ابن الصبّاح الكندى فيلسوف بزرگ عرب و دانشمند دايرةالمعارفنويس در حدود سال 800 ميلادى در بصره زاده شد « 421 » و در بغداد مىزيست . او كتابهاى زيادى در فلسفه ، رياضى ، نجوم ، جغرافيا ، موسيقى ، كانشناسى ، پزشكى ، داروشناسى و جز اينها نوشته و افزونبر آن ، آثار يونانى را به عربى ترجمه كرده و ترجمههاى ديگران را تصحيح كرده است . « 422 » نام حدود سى كتاب
( 416 ) . درباره ريشهء واژهء « اقرابادين » نك . همينجا ، شمارهء 42 ، يادداشت 2 .
( 417 ) . ابن ابى اصيبعه ،
I
، 161 ؛ مهيرهوف ،
Arabian Pharmacology
، 1857 . بنا بر ديگر اطلاعات ، اين اقرابادين به 22 كتاب تقسيم شده است . سارتون ،
I
، 608 .
( 418 ) . ابن ابى اصيبعه ،
I
، 161 ؛ مهيرهوف ، نقل از اثر ، 1857 .
( 419 ) .
Brockelmann , GAL , I , 232
.
( 420 ) .
Brockelmann , GAL , SB , I , 372
.
بنا بر ديگر اطلاعات : در سال 260 / 873 - 874 درگذشت . سارتون ،
I
، 559 ، اعلام
IX
، 225 .
( 421 ) . كندى ، اقرابادين ، 4 .
( 422 ) . برخى از مؤلفان او را با مترجمان نامدارى چون حنين بن اسحق و ثابت بن قره در يك رديف قرار مىدهند . نك . ابن ابى اصيبعه ،
I
، 207 .