( 1 ) . در پزشكى شرق عمدتا از
R . damascena Mill . , R . gallicaL . Rosa centhfolia L .
استفاده مىشد ؛ ابو منصور ، 563 ؛ ابن سينا ، 207 ؛ غافقى ، 273 ؛ ميمون ، 121 ؛ عيسى ، 156 - 157 . « ورد » عربى ، « وردا » آرامى ، و يونانى ،
rosa
لاتين و ديگر نامهاى اروپايى مشتق از « وردا » پارسى باستان است ؛
II , Low
، 194 .
( 2 ) . الموجّه - « دورو » . پشت و روى گلبرگهاى اينگونه رز به رنگهاى متفاوت است ؛ نك . پايينتر .
( 3 ) . المضاعف - دو برابر ، دو چندان .
( 4 ) . البرهان .
( 5 ) . الطيّار - پرنده .
( 6 ) . سه سطر نخست ، ورق 129 ب نسخهء الف با لكهء سياه پوشيده شده و متن از روى نسخهء فارسى احيا شده است .
( 7 ) . نسخهء الف : ماسبدان ، نسخهء فارسى : ماسندان .
( 8 ) . الفارسى .
( 9 ) . نسخهء الف : ايثوس ، و همينگونه نيز در بر بهلول ، 14 152 ؛ اين تحريف يونانى - « گل » است .
نسخهء فارسى : افيوس .
( 10 ) . وردا ، قس .
III , Low
، 194 .
( 11 ) . ططريوغنون - احتمالا از يونانى - « چهار گوش ، مربع » .
( 12 ) . وردا د صيارى .
( 13 ) . نسخهء الف : كل روسبيجه ، نسخهء فارسى : كل روسىچه ، ظاهرا از واژهء « روسپى » . اينگونه خواندن بر اين پايه است : بيرونى اندكى پايينتر مىگويد كه موجه « دوروگل » ناميده مىشود . طبق
II , Vullers
، 1014 : گل دوروى - ورد الفجّار ( « گل روسپيان » ) ، و در آنجا نام « گل قحبه » - گل روسپى نيز آورده مىشود .
( 14 ) . الورد المنتن -
Rosa foetida BOST .
: عيسى ، 6 157 .
( 15 ) * . اين قطعه در نسخهء الف در عنوانى جداگانه تكرار شده است ؛ نك . شمارهء 1073 .
( 16 ) . نسخهء الف : طبق ، نسخهء فارسى : كاسه .
( 17 ) . البرعوم - غنچه يا كاسبرگ ؛
Lane
، 189 .
( 18 ) . نسخهء الف : احمر ورد ، نسخهء فارسى : خمر ورد - « شراب گلى » ؛ قس . بر بهلول ، 6 761 : حمرا وردا - الجلنجبين .
( 19 ) . الجلنجبين معرب « گل انگبين » فارسى . دربارهء تهيهء اين نوع مرباى گل نك . ابن سينا ،
V
، 121 .
( 20 ) . آزادگل .