حرف ن ( نون )
1034 . نارمشك 1
اين به هندى ناككيسر 2 ، به سندى ناغفف 3 ، در يك نسخه ناروقيسر 4 است .
خشكى مىگويد كه [ نارمشك ] را هندىها ناكبست 5 مىنامند ، در كتابها ناغيست 6 ديده مىشود .
[ نام ] درست هندى [ نارمشك ] ناكرمتر 7 ( ؟ ) ، ناكفف 8 و ناكيسر 9 است اين - گلهاى هندى سرخرنگ و خوشبو است . آنها از نظر [ شكل ] تيز گلبرگها و دم گلها به گلهاى انار 10 مىمانند ؛ تخمها در ميان گلها جاى دارند .
رازى : [ نارمشك ] - گلهاى درخت است . در الصيدنه : ماسرجويه [ مىگويد كه اين ] گلهاى درختى به نام تافاشر 11 است .
ابو معاذ از ابن ماسويه [ روايت مىكند كه اين ] علف هندى است .
رازى : جانشين [ نارمشك ] يك چهارم وزن 12 زنجبيل ، يك چهارم وزن قسط و يك ششم وزن سنبل است .
ارجانى : [ نارمشك ] پوستها و دم گلهاى شبيه بسباس است جز اينكه سرخى و زردى [ بسباس ] را ندارند ، خوشبويند و در مزهء آنها اندكى گسى 13 وجود دارد . جانشين آن يك چهارم وزن زنجبيل ، نيم وزن قسط و يك شش وزن سنبل است .
( 1 ) . نك . ميمون ، 250 ؛ عيسى ، 14 118 ؛ اين تعريف را منابع هندى نيز تأييد مىكنند ، نك . همينجا يادداشت 2 . ابن سينا ، 457 :
Punica granatum L .
يا
Cinnamomum cassia Bl .
؛ نيز قس . سراپيون ، 391 ؛
II , Dozy
، 631 ؛
II , Vullers
، 1274 . نارمشك فارسى - « انار مشكين » .
( 2 ) . ناككيسر ،
Dutt
، 120 و
Platts
، 1116 : ناگكيسر
Mesua ferrea ( L . ) - ( n g - kesar )
.
( 3 ) . نسخهء الف : نارغفف ، بايد خواند ناغفف ، زيرا اندكى پايينتر به صورت « ناگفف » مىآيد كه به احتمال زياد شكل تحريف شده ناگپشپ و اين مترادف « ناككيسر » است ، قس .
Platts
، 1116 .
( 4 ) . نسخهء الف : ناروقيسر ، احتمالا تحريف « ناكقيصر » ، قس . يادداشت 2 ؛ بر بهلول ، 16 1214 : ناج ( ناگ ) قسر ؛ محيط اعظم ،
IV
، 135 : نار قيصر .
( 5 ) . ناكبست ، ظاهرا از « ناگپشپ » ، قس . يادداشت 3 ؛ بر بهلول ، 15 1214 : ناجبوشتا ؛
Index
. 227 :
ناجپوست ( ؟ ) .
( 6 ) . ناغيست ، قس .
II , Vullers
، 1280 ؛
II , Dozy
، 632 ؛ نسخهء فارسى : ناغبست ، از « ناگپشپ » هندى .