( 4 ) . الاندرانى ، نك . يادداشت 5 .
( 5 ) . ذرانىّ و ذرآنىّ - در فرهنگهاى عربى مشتق از ذرأة « سفيدى . . . » است و در آنها شكل نادرست اندرانى (
Lane
، 958 ) بهخصوص تأكيد مىشود ، درحالىكه برخى از مؤلّفان اصل اين واژه را با نام جايى :
روستاى « اندره » در سوريه ( الجماهر ، 448 ، يادداشت 83 ) يا اندراب (
Picture
، 137 ، يادداشت 4 ) ارتباط مىدهند .
( 6 ) .
Ruska . Al - R zi's Buch Geheimnis der Geheimnisse , 90 - 91 .
. ( 7 ) . نسخهء الف : الصيلى ، بايد خواند الصينى ، قس . كريموف ، سر الاسرار ، 61 .
( 8 ) . ملح القلى ، نك . شمارهء 853 .
( 9 ) . يا جام .
( 10 ) . الطبرزد ، نك . شمارهء 210 ، يادداشت 11 .
( 11 ) . ملح الرماد .
( 12 ) . ملح النورة ، نك . شمارهء 1061 .
( 13 ) . ملح البول - «
microcosmic salt
» ، نك . شمارهء 221 ، يادداشت 4 .
( 14 ) . يعنى مىگويند اندرانى ؛ قس . يادداشت 5 .
( 15 ) . السويق السمنة .
( 16 ) . نسخهء الف : للبخرى ، بايد خواند للبخترى ( نسخههاى ب و پ ) .
( 17 ) . الشورة ؛ نك . شمارهء 784 ، يادداشت 2 .
( 18 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : الحبر ( جوهر ، مركب ) ، بايد خواند الخبز ، زيرا به ورق در تركيب جوهر وارد نمىشود ، بلكه در پخت نان به كار مىرود و آن را « به ورق نان » مىنامند ؛ قس . شمارهء 184 ، يادداشت 15 . قطعهء * 18 به اختصار در
Picture
، 137 درج شده است .
( 19 ) . ( الملح ) المر ، مخلوط نمك فرنگى طبيعى (
H 2 O
7 .
MgSO 4
) و نمك گلوبر (
Na 2 SO 4 . 10 H 2 O
) با نمك سنگى است ؛ كريموف ، سر الاسرار ، 139 ؛ يادداشت 172 .
( 20 ) . الاملس ، ديوسكوريد ،
V
، 91 : متساوى الاجزا .
( 21 ) . ديوسكوريد ،
V
، 94 .
( 22 ) . فقاح الملح ، نك . شمارهء 784 .
( 23 ) . المرّى ، نك . شمارهء 990 ؛ ديوسكوريد ،
V
، 94 : « بوى ماهى » .
( 24 ) . نك .
Dutt
، 84 - 86 .
( 25 ) . الترابى .
( 26 ) . واژهء ناخوانا : تراب السبخة .