Ruska , Al - R zi's Buch Geheimnis der Geheimnisse 52
. طبق بر بهلول ، 7 1167 مشحقونيا « [ رنگ ] سبز است كه با آن ظرفهاى گلى را مىپوشانند » . محيط اعظم ،
IV
، 85 چنين توضيح مىدهد :
اين سنگ مصنوعى است كه از شيشه ، سنگ سرمه ، اقليميا و تفاله مس به دست مىآيد . [ اين مواد ] را مىسايند ، با محلول آهك و كربنات پتاسيم مخلوط مىكنند ، « صمغ البلاط » ( نك . شمارهء 646 ) را مىافزايند و تا غليظ شدن مىپزند . نيز نك . الجماهر ، 208 ؛ ابن سينا ،
V
، 92 ، يادداشت 6 ؛
II , Dozy
، 590 ؛
II
،
Vullers
852 و 1178 .
( 2 ) . زبد الزجاج ، دربارهء شيشه نك . 486 .
( 3 ) . الغضار البصرى ، الجماهر ، 222 ؛ متن عربى : الغضارات المصرية .
( 4 ) . ماء القوارير - « آب قارورهها » ( قاروره - بطرى ، ظرف شيشهاى ) .
( 5 ) . ماء الزجاج - آب شيشه .
( 6 ) . كفك شيشه - كف شيشه .
( 7 ) . قايافين ( ؟ ) .
( 8 ) . فجفج ( ؟ ) ؛ * 8 در حاشيهء نسخهء الف نوشته شده است .
994 . مسن 1
- سنگ تيزكن
الصلّبى : بهترين [ سنگ تيزكن ] خوارزمى است ؛ اين سنگى صاف است كه با آن كارد را تيز مىكنند .
( 1 ) . قس . ديوسكوريد ،
V
، 128 ؛
I , Dozy
، 689 . اين عنوان در
Picture
، 136 درج شده است . در نسخهء فارسى حذف شده است .
995 . مسوس 1
- ترياك ، پادزهر
ابن الاعرابى : اين « ترياك » است و ازآنرو [ چنين ناميده شده ] كه ساخته و پرداخته مىشود 2 تا اينكه [ براى كاربرد ] كاملا مناسب شود و چنين است الماء المسوس [ آب اندكى شور ] ، آن را اصلاح و سرد مىكنند تا گوارا شود .
( 1 ) . در نسخهء فارسى حذف شده است .
( 2 ) . يساس ، يعنى واژه « مسوس » از فعل ساس - يسوس - سياسة « اداره و رهبرى كردن ، ساخته و پرداخته كردن . . . » مشتق مىشود . اما در فرهنگها مسوس از ريشه « مس » مشتق مىشود ،
Lane
، 2712 .