925 . كندس 1
اين [ داروى ] رومى است كه از ثغور مىآورند و آن ريشهء پر گره با پوستهء سياه و اندرون سفيد است .
* در فرغانه نوع نامرغوب [ كندس ] يافت مىشود 2 .
[ كندس ] به رومى اسطروثيون 3 [ ناميده مىشود ] .
جالينوس : بيش از همه ريشهء [ كندس ] به كار مىرود ، مزهاش تند است .
رازى : برگهايش به [ برگهاى ] ساذج مىماند و ريشهاش چوب سخت ، سياه از بيرون و زرد در محل شكستگى است . اين گياه به رومى دريويطاس 4 ناميده مىشود .
پولس : جانشين [ كندس ] خربق سياه است .
رازى : جانشين آن براى برانگيختن قى و عطسه ، نيز براى غرغره به وزن برابر جوز القى و يك سوم وزن قلقل 5 است .
( 1 ) .
Gypsophila struthium L .
؛ سراپيون ، 130 ؛ ابو منصور ، 485 ؛ عيسى ، 14 90 ؛
I , Low
، 335 و 640 ، بدويان ، 1765 . نيز نك . ابن سينا ، 344 .
* ( 2 ) . در
Picture
، 133 درج شده است .
( 3 ) . اسطروثيون - يونانى . در ترجمهء عربى ديوسكوريد (
II
، 163 ) اين واژه بىترجمه بهجا گذاشته شده است . طبق تئوفراست ( 559 ) -
Saponaria officinalis L .
- صابونى دارويى .
( 4 ) . نسخهء الف : دريورطاس ( ؟ ) ، نسخهء فارسى : دريوريطاس .
( 5 ) . قلقل ، نك . شمارهء 858 ؛ نسخهء فارسى : پلپل ، يعنى فلفل خوانده است و چنين است ابن سينا ، 344 .
926 . كنيب 1
صهاربخت : نيرويش به [ نيروى ] گندم نزديك است و ازاينرو جالينوس مىگويد كه طبيعت [ كنيب ] ميانه طبيعت گندم و جو است .
الحاوى : اين « هرطمان » 2 است .
( 1 ) .
Triticum spelta L .
مترادف
T . zea Host .
؛ عيسى ، 18 183 ؛
Low , pf .
، 104 . قس . شمارهء 409 .
يادداشت 4 . در نسخهء فارسى حذف شده است .
( 2 ) . الهرطمان - جو دوسر . نك . شمارهء 1090 .
927 . كناروس 1
- كنگر
ابو الخير : مىگويد اين گياهى است كه پارسيان 2 كنارس مىنامند و آن خارى است كه