854 . قلقاش 1
حنين گويد كه قلقاش بيخ نباتى است كه او را ساق نباشد و برگ او پهن بود ، مزهء او چون مزهء « كرنب موصلى » 2 باشد . يكى از خواص او آن است كه باء را قوت دهد .
( 1 ) . در ديگر منابع « قلقاس » از يونانى (
I , Low
، 218 ) -
Colocasia antiquorum Schott .
مترادف
Arum colocasia L .
؛ سراپيون ، 325 ؛ عيسى ، 3 23 ؛
Lane
، 2560 ؛
II , Dozy
، 398 .
( 2 ) . كرنب موصلى - كلمگل -
Brassica oleracea L . var . Botrytis L .
؛ ميمون ، 184 ؛
II , Dozy
، 461 .
855 . قلت 1
ابن ماسويه و محمد زكريا گويند : قلت تخم نباتى است و منبت او بيشتر در ارض هند باشد ، به تخم كتان مشابهت دارد ، [ اما ] از تخم كتان بزرگتر باشد و به لون گردفام بود .
مصنف كتاب كافى گويد : قلت به مقدار از عدس بزرگتر باشد . بعضى گفتهاند او را در بعضى مواضع « عدس چين » 2 گويند .
ثابت گويد : قلت نوعى از ماش هندى 3 را گويند .
( 1 ) . يا قلث -
Dolichos biflorus L .
( لوبيا دوبار شكوفا ) ؛ ابن سينا ، 657 ؛
I , Dozy
، 240 ؛ عيسى ، 8 71 ؛ بدويان ، 1438 .
( 2 ) . عدس چين ، نك . شمارهء 693 .
( 3 ) . ماش هندى ، نك . شمارهء 970 .
856 . قلّام 1
ابو حنيفه گويد : قلام را به لغت زمين نبط قاقلا 2 گويند و او به اشنان مشابهت دارد ، آن را با شير به هم بياميزند و به اطراف نقل كنند . برگ نبات او به برگ سپندان 3 ماند .
( 1 ) . مترادف قاقلّى ( قاقلا ) -
Cakile maritima Scop .
؛ سراپيون ، 109 و 135 ؛ ميمون ، 325 ؛ عيسى ، 7 35 ؛ ابو حنيفه ، فرهنگ ، 48 . طبق اننكوف ( 75 ) ، نام روسى اين گياه « خردل دريايى » است .
( 2 ) . قاقلّا ، نك . شمارهء 808 .
( 3 ) . سپندان ، نك . شمارهء 251 ، يادداشت 7 .
857 . قلقند و قلقديس و قلقطار 1
ذكر اين جمله در ترجمهء [ عنوان ] « زاج » كردهايم .