833 . قرّاص 1
- بابونه ؛ گزنه
اين گياهى است كه زبان را مىگزد .
ابن المعتزّ مىگويد :
قراص در باغ و كبك 2 در دشت * تندر به هنگام باران گاهگاهى
( 1 ) . نام عربى دو گياه : الف ) بابونه -
Anthemus nobilis L .
يا
Matricaria chamomilla L .
؛ عيسى ، 5 18 و 12 115 ؛ نك . همينجا شمارهء 84 ؛ ب ) گزنه -
Urtica pillulifera L .
؛ عيسى ، 6 186 . نيز قس .
II , Dozy
، 328 ؛ لسان العرب ،
VII
، 71 .
( 2 ) . كدر - گونهاى كبك درشت ؛
II , Dozy
، 449 ؛ لسان العرب ،
V
، 135 .
834 . قرم 1
تمام درختان ، جز قرم ، آب شيرين مىنوشند و اين در كنار آبهاى شور مىرويد ، چوبش سنگين و پرپيچوخم است ، برگهايش نمىريزند . پايههاى تابوت را از آن مىسازند ، تخمهايش مانند باقلى پهناند 2 .
ابو حنيفه : [ قرم ] در خليجهاى دريا در آب مىرويد ، از نظر كلفتى [ ساقه ] و سفيدى پوست شبيه چنار است 3 ؛ چوبش سفيد و برگهايش همانند برگهاى بادام و اراك است .
خار ندارد و ميوههايش شبيه [ ميوههاى ] « صومر » است .
گاوها و شترها [ قرم ] را بسيار دوست دارند و آن را مىخورند ، چوبش را به روستاها مىبرند و به سبب بوى خوش آن مىسوزانند . [ قرم ] در كنارههاى سرزمين عرب - عمان فراوان ديده مىشود . آب دريا براى درختان كشنده و دشمن گياهان است اما براى قرم و كندل 4 كه پوست خشك را با آن دباغى مىكنند ، مناسب است . هيچ [ گياهى ] جز اين دو در آب دريا نمىرويد .
( 1 ) . گياه هميشه سبز از تيرهء شاهپسند
( Verbenaceae )
به نام ابن سينا ناميده شده است -
Avicennia officinalis L .
مترادف
Seura marina Forsk .
؛ عيسى ، 15 28 ؛
III , Low
، 489 ؛ بدويان ، 591 . در نسخهء فارسى حذف شده است ؛ وانگهى ترتيب عنوانها در آنجا به گونهاى ديگر است : 823 ، 829 ، 828 ، ( 831 ) ، 832 ، 830 ، 833 ، ( 824 ) ، 825 ، 826 ، 827 ، ( 834 ) ، 835 .
( 2 ) . قس . شمارهء 838 ، يادداشت 2 .
( 3 ) . نسخهء الف : كانه الدلب غلظا و بياض قشره ، قس . تاج العروس ،
IX
، 22 : . . . كالدلب غلظافى سوقه و بياضافى قشره .
( 4 ) . الكندلى -
Rhizophora mucronata
؛ عيسى ، 24 155 .
Low , pf .
، 202 : كندلا .